2007, Ekim ayında basın lansmanı yapılan; 2007, Aralık ayında internette “ben de varım!” diyerek hizmetlerine başlayan; Teknoloji Holding – Embrio yatırımlarından birisi olan “TİO” 2008, Ekim ayı itibariyle faaliyetlerinin sonlandığı haberini resmi olarak üyelerine duyurdu:
“Değerli Üyemiz,
Fiyat karşılaştırma ve alışveriş rehberi olarak www.tio.com.tr adresinde hizmet veren web sitemiz 27 Ekim 2008 tarihinden itibaren faaliyetlerini durdurma kararı almıştır.
Bu tarihten itibaren Tio.com.tr üzerinden sipariş verilemeyecektir.
27 Ekim 2008 tarihine kadar vermiş olduğunuz siparişlerinize ait, iptal ve iade işlemleri sonuçlanıncaya kadar, sorumlu personelimiz sizlere hizmet vermeye devam edecektir.
Tio.com.tr olarak bizlere göstermiş olduğunuz ilgi ve desteğiniz için teşekkürlerimizi sunarız. Her türlü sorunuz için bizlere aşağıdaki iletişim bilgilerimizden ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla,
Vendio Blş. İnt. İltşm. Tek. Hiz. Ve Tic. A.Ş.”
şeklinde yayımlanan duyuru ile dünyada ve Türkiye’de “tek” olan “Ürün Bulma – Fiyat Karşılaştırma – Satın Alma” platformu konseptine veda edilmiş oldu. Böylece, internet dünyası, e-ticaret sektörü, internetten alışveriş yapan internet kullanıcıları ve TİO konseptini devam ettirecek, belki de daha da geliştirecek yatırımcı ve girişimciler bir kötü haber ile daha sarsılmış oldu.
Bu noktada durup bazı soruların cevaplarını aramak gerekir: Neden 1 yaşını yeni doldurmuş TİO projesi bitirildi? Konsept mi hatalıydı? TİO çalışanları mı yetersizdi? Yatırımcı yanlış mı yönlendirilmişti? Yoksa, TİO hakkında verilen yönetimsel kararlar mı yanlıştı?…
Bu sorulara cevap olması bakımından, eski bir TİO ekibi üyesi olarak sayfalarca yazı yazmak mümkün. Ancak, ne yazılırsa yazılsın, ne yorum yapılırsa yapılsın sonucu değiştirmeyecektir. Bu yüzden de kimseyi karalamak, suçlamak bir şey kazandırmayacaktır.
Çok kısa ve net bir takım şeylerin altını çizmek ve TİO tecrübesinden dersler çıkarmaya çalışmak herkes için yapılması en faydalı şey olacaktır.
BAŞARIYI KANITLAYAN FAKTÖRLER:
1) TİO Projesi 1 yaşını yeni doldurmuştur. Türkiye’de özellikle e-ticaret alanında faaliyet gösteren hiçbir firmanın 1 yaşını doldurduğunda kar edebiliyor duruma geldiğinin örneği yoktur! Bu durumda kapatma kararının TİO’nun kar etmiyor olmasına bağlanması tamamen yatırımcının bilgisiz ve gerçeklerden uzak kafa yapısına sahip olduğunu ispat edecektir.
2) TİO Projesinde hizmet veren ekip oyuncularının tamamı kendi konusunda uzman kişilerden seçilmiştir. Ekip çalışması ve projeye “kendisinden de bir şeyler katabilmek” adına fazlası yapılmış, eksiği yapılmamıştır. (Süreç boyunca görevlerinden tek tek ayrılmak zorunda bırakılan ekip üyelerini hemen istihdam eden firmalara örnek: Garanti Bankası, TEB, Bank Asya, TURKCELL, AVEA, ReklamZ’nin verilebiliyor olması TİO ekibinin projenin başarısız itham edilmesi durumunda hiçbir hatası olmadığını kanıtlamaya yetecek nitelikte bir kanıttır.)
3) 1 yıl sonunda, 80.000’i aşan üye sayısı, 80’e yaklaşan üye mağaza sayısı, her mailing ve pazarlama çalışması sonrasında artan satış oranlarındaki düzenli yükseliş, Alexa ve Google Page Rank grafiklerindeki olumlu işaretler, işlerin iyi gittiğinin bir kanıtıdır. Gider – Gelir dengesizliğindeki durumun projenin başarısız sayılmasına yetecek bir gösterge olamayacağı, yeterli süre sonunda sağlanacak işlem hacmi ile gelirlerin giderleri geçeceği yönündeki fizibilite değerleri TİO’nun başarısına birer kanıt sayılmalıdır.
ELEŞTİRİLEBİLECEK YÖNLER:
1) TİO’nun farklılığı, yaptığı işte Türkiye’de bir ilki başarıyor olması, verdiği hizmetlerin akıllarda kalıcı olmasının sağlanması yönünde internet kullanıcılarına yönelik yapılan tanıtım ve reklam çalışmalarının yeterliliği veya uygunluğu tartışılabilir.
2) TİO’nun internet, mobil dünya, sosyal haberleşme ve iletişim ağları üzerinde daha etkin tanıtımlarının yapılması gerekliliği tartışılabilir. Dolayısıyla, pazarlama bütçesinin doğru kullanılıp kullanılmadığı tartışılabilir.
3) Büyük bir çoğunluğunu TİO ekibinin maaşlarının oluşturduğu “gider bütçesi”nin doğru planlanmasının baştan gerekli olduğu; ekibin kısa sürede kalabalık tutulmaması gerekliliği, gelirin artmasına bağlı bir gider dengesi oluşturulması zorunluluğu tartışılabilir.
4) Yatırımcıya yatırımının geri dönüşü hakkında verilen projeksiyonun içeriğinin uygunsuzluğu ve yanlışlığı tartışılabilir.
5) TİO’da uygulanan “gelir modeli”nin yeterli olup olmadığı, satış sonlandırma modeline daha en baştan “link transferi” modelinin de eklenmiş olmasının çok fayda sağlayıp sağlamayacağı tartışılabilir.
6) TİO’ya satıcı mağazalar alınırken büyük e-ticaret sitelerinin içeriye alınması hususunda daha fazla mesai harcanması gerekliliği tartışılabilir.
7) TİO’nun başarısı ve kara geçmesi için neden beklenmediği; 1 yıl sonunda yatırımın neden sonlandırıldığı, neden makul bir ücret istenerek başka bir yatırımcıya satılamadığı konuları tartışılabilir…
ancak maalesef bunların hiçbirisi TİO’yu artık geri getirmez…
Bu noktaya gelinceye kadar TİO’da emeği geçen herkese teşekkür etmek; Türkiye’de e-ticaret sektörüne getirdiği renk ve farklı bakış açısı için hak ettiği değeri vermek gerekir…