Bilmeyenler için, EST, Türkiye’nin e-Ticaret Güvenli Ödeme Sistem ve Hizmetleri Sağlayıcısı olarak hizmet veren bir teknoloji şirketidir. Türkiye’de e-Ticaret ödemeleri alanında faaliyet gösteren bankaların büyük bir kısmı EST ile çalışmaktadır. www.est.com.tr web sitesinde yapılan duyuruyu sizlerle paylaşıyorum:

—

Avrupa’nın en büyük 5. yazılım şirketi olan Asseco Poland SA’nın iştiraki Asseco South Eastern Europe (Asseco SEE), EST ve ITD hisselerini satın aldı

Avrupa’nın en büyük 5. yazılım şirketi olan Asseco Poland SA’nın iştiraki Asseco South Eastern Europe (Asseco SEE), 30 Temmuz 2010 tarihinde imzalanan anlaşma ile EST – Elektronik Sanal Ticaret Bilişim Hizmetleri A.Ş. ve ITD – İletişim Teknoloji Danışmanlık Ticaret A.Ş. hisselerini satın almıştır. 2002 yılından bu yana ITD’de ortaklığı bulunan Türkiye İş Bankası’nın dolaylı iştiraki İş Girişim Sermayesi de ITD’de sahip olduğu paylarını Asseco Grup’a devretmiştir.

Asseco SEE, finans, bankacılık, kamu ve endüstri de dahil olmak üzere çok çeşitli sektörlere yönelik çözümler üzerine uzmanlaşmıştır. Asseco Poland, doğrudan ve iştirakleri vasıtası ile Avrupa’nın 17 ülkesinde faaliyet göstermektedir. Ocak 2010 itibarı ile Asseco Grup’un 8.500′i aşkın çalışanı bulunmaktadır.

Asseco SEE’nin bu kararı almasının temel nedeni; EST ve ITD’nin Türkiye Bilgi Teknolojileri ve İletişim (ICT) sektöründe sergilediği büyüme potansiyelidir. Asseco Grup, diğer bölge pazarlarına ulaşma hedefi çerçevesinde, Türkiye’yi bir teknoloji ve yönetim üssü olarak değerlendirme kararlılığındadır.

Asseco SEE’nin uluslararası alanda sürdürdüğü hızlı büyüme planının bir parçası olarak Türkiye’de EST ve ITD’yi seçmesi bizleri gururlandırmıştır. Yolumuza, Avrupa’nın önde gelen bilişim şirketlerinden Asseco SEE’nin gücü ile devam edecek olmamız, hizmet kalitemizin artarak ve sizlerle sürdürdüğümüz başarılı iş birliğinin güçlenerek devam etmesini sağlayacaktır.

—

Bu satışın teknoloji ve e-ticaret dünyası adına olumlu geri dönüşleri olmasını temenni ediyorum.

Bundan çok uzun zaman önce Mevlana: “Sen anılması güzel söz ol! Çünkü insan aslında kendi hakkında söylenen güzel sözlerden ibarettir!” diyerek belki de CRM’in temel taşlarından birisine işaret etmişti: “Müşteri memnuniyeti!”. Mevlana döneminde derviş olabilmek, bilgelik ve güveni simgeleyen bir kişi olmak için herkes tarafından iyi bilinmek ne kadar önemli idiyse günümüzde de e-ticaret işi yapan firmalar için müşterilerinin hakkında olumlu şeyler düşündüğü ve söylediği bir marka olabilmeyi başarmak da o denli önem taşımaktadır. Özellikle markalaşma yolunda emin adımlarla ilerlemek isteyen e-ticaret oyuncuları için müşterilerinden duyacakları güzel sözler, hizmet kaliteleriyle görecekleri beğeni ve oluşturacakları tekrar alışveriş yapma isteği “varolmanın” anahtarları olacaktır.

Günümüzde insanlar, e-ticaret müşterisi oldukları websitelerinden sürekli alışveriş yapabilmek için aslında çok temel bir takım özellikler arıyorlar: Uygun fiyat, güvenlik, hızlı teslimat ve ilgi.

Eğer tedarikçi ilişkileri iyi ya da kendi ürettiği / ithal ettiği ürünleri satan bir firma iseniz müşterilerinize “uygun fiyat” sağlamak konusunda sıkıntıya düşmezsiniz. Özellikle rakiplerin sahip olmadığı bir ürün gamına sahipseniz fiyatlarınızın karşılaştırılmaz olması çok büyük bir avantaj sağlayacaktır.

Eğer doğru bir yazılım ve IT altyapısına sahipseniz, biraz da bütçeniz varsa ve bu bütçeyi doğru SSL sertifikası, firewall, load balancer gibi networks güvenliği sağlamada önemli rol taşıyan oyunculara aktarmayı becermişseniz o zaman müşterilerinizin web sitesinden alışveriş yaparken bilgilerinin çalınması riskini de oldukça azaltmışsınız demektir. Bu noktada 3D secure gibi son teknoloji ürünü ödeme sistemlerini de e-ticaret platformunuza entegre edebilmeyi başarmışsanız “güvenlik” konusunu aştığınızı herkese müjdeleyebilirsiniz.

Eğer doğru bir ürün toplama, paketleme ve teslim etme algoritması kurgulamayı başarmışsanız sisteminiz tıkır tıkır işlemektedir demektir. Hızlı ve sistemli çalışan bir kargo firması ile çalışıyorsanız müşterilerinizin “hızlı teslimat” beklentisini de başarıyla yerine getirmişsiniz diyebiliriz.

Peki ya müşterilerin beklediği “ilgi” ihtiyacına çözümünüz nasıl olacaktır?
İşte e-ticaret firmalarının büyük bir çoğunluğunun farketmediği, bilmediği ya da anlayamadığı ama marka olabilmek ile olamamak çizgisini çeken en önemli nokta müşterilerin “ilgi” ihtiyacına vereceğiniz cevap olacaktır. Zira, bir müşteri sitenizden alışveriş yapma kararını verirken “güvenlik, hızlı teslimat ve uygun fiyat” kriterlerini öncelikli olarak gözönünde bulundururken sitenizden tekrar tekrar alışveriş yapma, alışveriş yapmasa bile sitenizi sürekli ziyaret etme kararını verirken ona göstereceğini “ilgi”nin yeterliliğine göre hareket edecektir. Bu yeterliliği sağlamak için bir çok farklı yaklaşım geliştirilebilir:

• Müşteriye alışveriş sonrasında aldığı hizmetten memnun olup olmadığı yazılı olarak (anket yoluyla) veya telefon ederek sormak, varsa şikayetlerini öğrenmek ve bunları gidermek üzere aksiyon alınacağı sözünü vermek
• Başarılı bir e-ticaret davranış sistemini e-ticaret platformunuza entegre ederek (ya da başarabiliyorsanız kendi sisteminizi geliştirerek) müşterinin ilgi duyduğu kategorileri belirlemek ve bu kategorilere ait ürünler için belirli oranlarda indirimler, kargo bedava kampanyaları veya promosyonlar hazırlayarak müşteriyi yeniden  alışveriş yapmak üzere motive etmek
• Müşterinin “hata mesajı” ile karşılaştığı, alışveriş sürecinin sistemsel hatalar yüzünden yarıda kesildiği ve alışverişi tamamlamadan web sitesini terkettiği durumları monitör ederek bu müşteriye ulaşmak ve mevcut hataları gidererek kendisine keyifli bir alışveriş deneyimi yaşama sözü vermek ve bu sözü tutmak
• Ödeme sayfasında ister kendi kredi kartındaki ister sistemdeki bir hata nedeniyle alışverişini tamamlayamayan müşterileri arayarak nasıl yardımcı olunabileceğini sormak
• Kargodan ürününü teslim alan ancak hasarlı ürün olduğunu gördüğü için müşteri hizmetlerini arayarak yardım isteyen müşteriye “kargo firmasıyla konuşun, sorununuzu çözsünler” cevabını vermek yerine en hızlı şekilde aynı üründen bir adet daha göndermek ve kargo firması ile hasarlı kargo problemini çözmek adına görüşmeyi tercih etmek

Bunları yapabilen bir e-ticaret hizmeti veriyorsanız müşterilerinizin “ilgi” ihtiyacını başarıyla karşılayabiliyorsunuz demektir. İşte o zaman müşterilerinizin dilinden sizin hakkınızda güzel sözler dökülecektir ve Mevlana’nın öğüdünde bahsettiği gibi markanız kendi hakkında söylenen güzel sözler sayesinde büyüyecek ve daima yaşayacaktır.

Biraz web programlamadan biraz da tasarımdan anlıyorsanız, bolca vaktiniz ve bir o kadar da sabrınız varsa bir web sitesi yapmak hiç de zor gelmeyecektir size. Aslında, bütün bu sayılan özelliklere sahip olmasınız bile internetteki hazır şablonlar sayesinde dakikalar içerisinde kendinize bir web sitesi yapabilirsiniz. İşin içinde biraz da para kazanmak olsun derseniz işte o zaman maliyetlerin yükselmesi kaçınılmaz olacaktır. Hatta, yüzbinlerce kişiye ulaşmak, aynı anda binlerce kişinin alışveriş yapmasına olanak tanımak isterseniz işte o zaman kesenin ağzını epey açmanız gerekecektir. Günümüzde, zamanında iyi maddi kaynak tüketerek bu amaçlarına erişmiş sayısız e-ticaret sitesi ile karşılaşmak mümkündür. Herkesin kabul edeceği üzere; internette her zaman ve hızlı şekilde erişilebilir olmak; sorunsuz, güvenli bir alışveriş deneyimi yaşatabiliyor olmak; monotonluktan kurtulmuş modern bir görsel tasarım çizgisine sahip olmak e-ticaret’te başarıyı yakalamak için çok önemli unsurlardır. Peki, bu unsurlar tek başına yeterli midir?

Hayır. Elbette sayılabilecek daha bir çok başka parametre vardır. Ancak, yukarıda bahsedilen unsurlar kadar önemli bir unsur da “içerik hazırlamak” tır. Özellikle e-ticaret işinin önemli stratejilerinden bir tanesi müşteriyi web sitesine getirmek ve müşterinin aldığı bilgiler / hizmetler paralelinde menun kalarak tekrar tekrar ziyaret etmesini sağlamaktır. Bu stratejiye uygun hareket etmek, ziyaretçilerin ilgisini canlı tutmak, her ziyaretçinin müşteriye dönüşüm oranını artırmak için aşağıdaki 7 ölümcül günahı işlememek gerekir:

1. Dağınık ve fazla bilgi vermek
Her bilgiyi barındırmaya çalışmaktansa müşterilerin/ziyaretçilerin ihtiyaç duyacağı, alışveriş eğilimlerini pozitif yönde etkileyebilecek bilgileri bulundurmayı amaç edinmek daha faydalı olacaktır. Aksi halde insanlar bilgi kirliliği içerisinde yorulur ve kaybolurlar.

2. Anketlerde veya kayıt formlarında çok fazla soru sormak
Ziyaretçi hakkında ne kadar çok şey bilinirse, bu bilgileri “işleyerek” O’nu müşteriye dönüştürecek doğru hamleleri yapmak o kadar kolay olacaktır. Ancak, nasıl hayatta hiçbir şey kolay değilse müşteriden bu bilgileri bir seferde almak da o kadar kolay değildir. Üstelik sorularla dolu bir formu doldurmak amaç ya da fayda ne olursa olsun kolay kolay kimsenin hoşuna gitmeyecektir. En doğrusu kazanamayacağınız bir mücadeleye hiç girişmemek ve ziyaretçilere “neden bu kadar soru soruyorlar yahu?!” dedirtmeden yavaş yavaş, farklı aktiviteler ile bilgi toplamayı tercih etmektir.

3. Eksik bilgi vermek (Firma ünvanı, iletişim bilgisi, fiziksel adres, telefon veya çağrı merkezi numarası)
Ticarette en önemli unsurlardan bir tanesi de tarafların birbirlerini bilmeleri ve tanımalarıdır. Bu nedenle, web sitesinde sizin kim olduğunuz, nerede faaliyet gösterdiğiniz, bir problem durumunda size nasıl ulaşılabileceği açık bir şekilde yazılmalıdır. Bu bilgilerin eksikliği ziyaretçilerin müşteriye dönüştürülememesi adına önemli bir tehdit oluşturacaktır.

4. Kalitesiz içerik (özensiz, düşük cümleler ve imla hataları ile yazılmış yazılar) sağlamak
Atalarımızın da dediği gibi “aynası iştir kişinin, lafa bakılmaz!” Bu nedenle siz çok değerli, alışveriş deneyimine kıymet katacak şeyler yazmış olsanız da bunların formatı, düzeni, imlası çok önemlidir. Sonuçta e-ticaret işi web sitesinde yazılan herşeyin ziyaretçi tarafından okunduğu, anlaşıldığı ve kabul edildiği anlayışıyla yapılmaktadır. Özensiz, yanlış şekilde yazılmış yazılar ziyaretçileri siteden uzaklaştırmaktan başka hiçbir işe yaramayacaktır. (Belki, siteyi ziyaret edip alışveriş yapmak eğilimi olan hukukçu ziyaretçilerin bu yanlışları görerek size uyarı ve bir parça da tehdit içeren e-postalar atmasını sağlayabilirsiniz.)

5. Arama motorları ile uyumlu olmayan içerik hazırlamak
Adwords’e milyonlar yatırmak istemiyorsanız en akıllıca strateji yazılım altyapısının ve içerik dilinin arama motorlarıyla olan uyumunu dikkate almak olmalıdır. Web sitesinde metin bazlı içerik oluşturarak yayınlamak ile yazılanları bir görsele yerleştirerek sitede yayınlamak arasındaki farkı öğrendiğinizde çok geç olabilir!

6. Kötü tasarım ve erişim
Hazırladığınız içeriğin “easy-to-read (okunaklı)” ve “easy-to-followup (anlaşılır)” olmasına dikkat etmek gerekir. İçerik kolay takip edilebilir ve farklı alt başlıklar arasında kolay ulaşılabilir olmalıdır ki ziyaretçiler kendilerini bir kütüphanenin düzenli rafları arasında geziyormuş gibi hissedebilsinler. Aksi halde, ne kadar önemli içerikli – düzgün formatlanmış içerikler sağlasanız da insanlar bilgiye erişememekten ötürü negatif etkileneceklerdir.

7. Yeni içerik sağlamamak
Özellikle başarılı e-ticaret platformları “yaşayan” dinamik yapılardır. Hizmet verirken bulundukları zamanı ve çevresel dinamikleri iyi takip ederler. Bu nedenle, en basitinden sevgililer günü, yılbaşı, anneler / babalar günü gibi zamanlarda içeriklerin yenilenmesini, ziyaretçilerin ilgisini çekebilecek şekilde güncel tutulmasını sağlamak önemli bir gereksinimdir. Diğer türlü, her ziyaretinde aynı içerik ile karşılaşan ziyaretçiler siteyi “monoton” olarak etiketlendirmekten kaçınmayacaktır.

Ülkemizde hızla yaygınlaşan online alışveriş kullanımı beraberinde bir çok e-ticaret sitesi kurulmasının da tetikleyicisi olmuştur. Günümüzde her şeyi bir arada bulabileceğimiz alışveriş sitelerinden tutun da tek bir çeşit ürün grubunu hatta tek bir ürünü barındıran alışveriş sitelerine kadar bir çok seçenek bulunmaktadır. Parasının kıymetini bilen, en iyisini en uygun fiyata bularak alışveriş yapmayı seven insanlar için de bu sitelerin çoğuna üye olmak gereksinimi doğmuştur. Bu gereksinim icabı yapılan her üyelik kaydı da beraberinde kişisel bilgilerin korunması meselesini gündeme taşımıştır. Zira, bir kez alışveriş yaptığınız ancak herhangi bir nedenle bir daha alışveriş yapmamaya karar verdiğiniz bir siteye ad-soyad bilginizin yanında vermiş olduğunuz e-posta adresiniz, ikamet adresiniz, telefon numaranız hatta TC kimlik numarası bilginiz çok değerli bilgilerdir ve karşınızdakiler ile bir daha alışveriş yapmayacağınız, iletişim kurmayacağınız düşünüldüğünde bu bilgilerin onların sisteminde kalması sizi rahatsız edecektir. Bunu önlemek için yapılacak en doğru hareket “üyelik hesabını silmek” olacaktır. Peki, gerçekten üyelik hesabınızı silmek sizi kurtaracak mıdır?

Bu sorunun cevabı maalesef: “Hayır!” olacaktır. Çünkü hem müşteri hizmetleri anlamında hem de yasal olarak internette ticari faaliyet gösteren firmaların yapmış oldukları satışlarda müşterilerinin bir takım bilgilerini sorgulamaları ve bu bilgileri saklamaları (kredi kartı bilgisi hariç!) kesinlikle bir zorunluluktur. Bu nedenle, bir defaya mahsus olsa bile sipariş verdiğinizde, siparişinizin onaylanabilmesi adına sizden istenen bilgiler silinemez ve firmanın ERP / muhasebe sisteminde size kesilmiş olan fatura kayıtlarında saklanacaktır. Üyelik hesabını silme işini  Müşteri Hizmetleri’ne başvurdurarak veya e-ticaret sitesinde üyelik bilgileri bölümünden bir kaç seçim yaptırarak tamamlayacağınızı vaad eden firmalara da inanmamak gerekir. Size sunulan tek şey web sitesi üzerindeki sanal hesabınızın silinmesi olacaktır. Sipariş verirken kullandığınız tüm bilgiler halen veritabanında saklanmaya devam edilecektir.

Bilgilerinizin iş ahlakı taşıyan profesyonel insanların çalıştığı firmalarda saklanması bu aşamada kesinlikle bir problem teşkil etmeyecektir. Ancak, bilgileriniz amatör ve işgüzar insanların elinde “izinsiz pazarlama” objesi olabilir, para karşılığı satılabilir ve bir anda adını hiç duymadığınız firmalardan SMS’ler, e-postalar alarak çok rahatsız hissedebilirsiniz

Bu tehlikeli olasılıkların altında tavsiyem iyi düşünerek ve bilinçli olarak e-ticaret sitelerine yaklaşmanız, üye olurken vereceğiniz bilgilerin bir gün bir şekilde sizin aleyhinize durumlar yaşanmasına sebep olabileceğini göz ardı etmemeniz, online alışveriş yaparken seçici ve özenli davranmanız olacaktır.

İnternet dünyasının başarılı isimlerinden sayılan E. D. Argaez isimli bir profesyonelin, 1997 yılından bugüne kadar zorlu iş dünyası deneyimlerinin birikimiyle tavsiye ettiği 11 altın ilkeden bahsetmek istiyorum. Özellikle, günümüzde bu kadar çok e-ticaret girişimcisinin olduğunu düşünecek olursak bu ilkelerin birçok iş planı arifesindeki kişi ya da oluşumlara ışık tutmasını temenni ediyorum.

Adım 1:
Sitenizi ziyaret edenlerin e-posta adreslerini öğrenmeye çalışın. Bu önceliklerinizde üst sırada olsun!
İnternette alışveriş hizmeti veren siteler için en önemli hedef kitle yine internette alışveriş yapan kullanıcılardır. Hatta bu kitleye ulaşabilmek için “izinli online pazarlama” veritabanları oluşturan ve belirli bir ücret karşılığında bu veritabanını kullandıran kuruluşlar bile mevcuttur. Bu tür yerlere para vermek istemiyorsanız sitenizi bir şekilde bulup ziyaret edenlerin e-posta adreslerini almaya ve conversion rate’i yüksek olacak bir mailing veritabanı yaratmaya bakın.

Adım 2:
E-ticaret platformunuz, diğer bir değişle online dükkanınız, size değer de katar değersiz de kılar!
İnsanların ilk kez tanıştığı bir insanın dış görünümüne %70, diğer özelliklerine %30 önem verdiği düşünülürse web sitenizin ziyaretçileri için iyi bir izlenim bırakmak zorunda olduğunun değerini daha iyi anlarsınız. Bu nedenle profesyonel bir görünüm hem beğeni hem de güven kazandıracaktır. Bunu sağlamak için yeterli yazılım ve tasarım bilginiz yoksa mutlaka profesyonel ajanslardan destek almalısınız.

Adım 3: 
Çok para kazanmak istiyorsanız, “niş” bir iş modeli yaratın!
İnsanların alışveriş alışkanlıları incelendiğinde en önemli olan etkenlerden bir tanesinin “özel ve ayrıcalıklı hissetme” ihtiyacı olduğu gözlenmiştir. Bu nedenle müşterilerinizin bu ihtiyacını karşılayabilecek seçkin, imtiyazlı bir ortam yaratırsanız müşteriler için tercih edilen bir pozisyona ulaşırsınız. Bu da başarıyı ve çok satışı getirir. Günümüzün en başarılı örnekleri Markafoni ve Limango olarak isimlendirilebilir.

Adım 4:
Web sitesi trafiği yaratmak için çok zaman ve çaba gerekir!
İnternette ne kadar çok yerde sizin sitenizden bahsediliyorsa, altyapınız arama moturu (Google, Yahoo, Bring, vs.) optimiazsyonuna ne kadar başarılı şekilde sahipse o kadar çok kullanıcıya ve dolayısıyla potansiyel müşterilerinize ulaşabilirsiniz. Ürün satışı için işbirlikleri yapmak (Affiliate Program) veya Sosyal Medya araçlarını (Facebook, Twitter) kullanmak sizi başarıya hızla ulaştırabilecek seçimlerdir. Bunun dışında bedava ürün vermek veya bazı popüler ürünlerin fiyatlarında önemli derecede indirime gitmek (örneğin 199 TL’ye Playstation 3) kesinlikle ilgi çekecek ve sitenizin trafiğini artıracaktır.

Adım 5:
Başkalarının ürünlerini satmaktansa kendi ürün ve hizmetlerinizi satmayı tercih edin!
Rekabetin çok olduğu bir ortamda kar marjını ve maliyetini belirleyemediğiniz ürünleri satarak ticaret yapma stratejisine sahipseniz büyük bir risk taşıyorsunuz demektir. Mal ve hizmet aldığınız yer ile ilişkinizin bir şekilde bozulması durumunda kötü fiyattan alım yapmanız iflas etmenize neden olabilecektir. Diğer yandan, sadece affiliate programları ile büyük markaların veya e-ticaret platformlarının (örneğin GittiGidiyor, Hepsiburada, vs.) ürünlerini satmaya çalışmak karlılığı son derece düşük bir iş modeline mahkum edecektir sizi.

Adım 6:
İnsanlar “satılmaktan” hoşlanmazlar!
İnternet ve özellikle internetten alışveriş yapmak halen ülkemizde yeteri kadar güvenli görülmemektedir. Oysa düşünüldüğünde ödeme yapmak için hiç tanımadığınız bir garsona kredi kartınızı teslim etmek ile aldığınız risk daha fazladır. Bu nedenle, güvenin çok az ve her an yitirilebilir bir değişken olduğu internet dünyasında müşterileriniz için her türlü bilgilendirmeyi, rehberi, yönlendirmeyi hazır bulundurmalı ve rahat, endişesiz bir alışveriş deneyimi yaşamalarını sağlamak çok önemlidir. Unutmamak gerekir ki yaşatacağınız her risk, müşterinizin kendisini aldatılmış, satılmış hissetmesine ve bir daha asla sizden alışveriş yapmamasına neden olacaktır.

Adım 7:
Otomatik işleyen süreçler yaratın, değerli zamanınızdan kazanın!
Sisteminiz ne kadar insandan bağımsız çalışabiliyorsa “insan kaynaklı” hatalardan dolayı zarar görme riskiniz o kadar azalacaktır. Otomatik bir sisteme bağlanmış “Hoşgeldin, teşekkür, siparişiniz alındı, ödemeniz onaylandı, talebiniz işlemde, vs.”  mesajları ile gereksiz zaman kayıpları engellenirken bir yandan da müşterilerinizin hızlı geri dönüşler sayesinde mutlu olarak size duyacakları güven de artacaktır.

Adım 8:
Organizasyon, başarılı bir iş gelişimi sağlamanın çok önemli bir parçasıdır!
Büyük işlerin altından başarıyla kalkabilmek için organize olmak, düzgün işleyen bir organizasyona sahip olmak gerekmektedir. Bu da çok basit gözüken ama yapması gerçekten disiplinli çalışmayı bir prensip olarak günlük hayata taşımaktan geçen bir kaç küçük adımla mümkün olabilir:

• Günlük iş listesi yapın ve işlerinizi tamamlamadan gününüzü bitirmeyin
• E-postalarınızı düzenli takip edin ve ilgili mailleri ayrı ayrı klasörlerle saklayın
• Kullandığınız bilgisayardaki klasör ve dosya yapısını düzenli bir şekilde oluşturun, aradığınızı bulabilin ve işlerinizi arşivleyerek çalışın
• “Sıkça Sorulan Sorular” listesi hazırlayın, mümkünde cevaplarıyla birlikte elinizin altında yazılı şekilde bulundurun. Hem cevapların bulunmasında hem de hızlı cevap verilmesinde işinizi kolaylaştırır.
• Sıkça yazdığınız/cevapladığınız e-postalar için “şablon” hazırlayın. Böylece şablon kullanarak daha hızlı e-postalar gönderebilirsiniz.
• Web tarayıcınız için Sık Kullanılanlar listenizi güncel tutun. Özellikle Affiliate programlarına kayıtlıysanız login bilgilerinizi de kayıtlarda saklayın. Böylece hızlıca kontrol ve takiplerinizi yapabilirsiniz.

Adım 9:
Müşteri memnuniyeti ve müşteriye destek hizmeti sağlamak en önemli öncelikleriniz olmalıdır!
Bir çok müşteriniz, internetten alışveriş yaptıklarında başlarına bir iş gelirse diye sürekli tedirgin ve tetiktedirler. Eğer kazayla sistemsel bir hatadan dolayı sıkıntı yaşarlarsa hemen kendilerine yardımcı olacak bir ses duymak, bir bağlantı görmek isterler. Bunu sağlamanın yolu da iyi planlanmış bir Satış Sonrası Hizmetler’den geçer. Unutulmamalıdır ki müşteri memnuniyetsiz ayrılırsa sizden şikayat edecek ve en az 9 kişiyi daha size karşı olumsuz etkileyecektir. Oysa her memnun kişi 5 kişiye daha memnuniyetini aktaracak ve olumlu reklamınızı yapacaktır.

Adım 10:
Para kazanmak için para harcamanız gerekir!
Bir çok kişideki yanlış algının tersine, internetten para kazanabilmek için 20-30$ harcayıp bir domain ve bir hosting alarak 100$’lık hazır paket ile web sitesi açmak yeterli değildir. Kurumsal harcamalar (bilgisayar, internet erişimi, yazılım, domain, web hosting) yanında personel istihdam etmek, eğitimleri ve ofis mekanı bulmak gibi bir çok harcama yapmanız gerekecektir. Bir de bütün bunların sonrasında sürekli ve yeterli bir reklam / tanıtım bütçesi ayırmak gerekecektir. Doğru kazanç, yalnızca doğru bir yatırım sonrasında sizi bulacaktır.

Adım 11:
SPAM basittir; özen gösterilmezse işinizi önemsiz hale getirir!
Yapılan kampanya ve promosyon çalışmalarının başarıya ulaşabilmesi için öncelikle yeterli sayıda insana ulaştırılması gerekmektedir. Yeteri kadar insana ulaşmayan kampanyaların geri dönüşlerinin tatmin edici olamama riski çoktur. Bunu önlemek için yapılabilecek en optimum maliyetli çalışma “mailing”tir. Eğer yeteri kadar çok ve geçerli e-posta adresiniz varsa duyuru yapmak işi sizin için verimli bir çözüm olacaktır. Her şeyi tadında yapmak, müşterileri sıkmamak, bunaltmamak, tepki çekmemek için yapılacak SPAM gönderimlerin sayısına ve frekansına çok dikkat etmek gerekir. Aksi takdirde, basit ve düşük maliyetli bir çözüm olan SPAM bir anda markanızın, kampanyanızın, sitenizin müşterilerin gözünde değersiz bir konuma düşmesine neden olacaktır.

Eskiden en sosyal olanımız en az haneli ICQ numarasına sahip olup en çok kişiyi bağlantı ekleyenimizdi..

mIRC’da oda açmak ya da OP olmak havası atılan şeylerdi..

Instant Messaging – Anlık Haberleşme denen zıkkım çıkıp bir de SMS denen cep telefonu haberleşme teknolojisi hayatımıza girince iyice suyu çıktı bu işlerin..

Yüz yüze söylemeye, konuşmaya çekindiğimiz şeyleri artık rahatlıkla ve sadece klavyeyi hızlıca kullanarak anlatır olduk karşımızdakine.. Adeta dilimizin düğümü çözülür oldu. Kekemeler – peltekler - heyecanlanınca yüzü kızaranlar – çok hızlı konuştuğu için anlaşılamayanlar – kısacası her türlü “iletişemeyenler” dile geldi, coştu, coşturdu..

Mahçup, kendisiyle ilgili konuşulduğunda kafasını utancından yere eğen insanların nesli tükenir oldu..

Önceleri gündüz yüzyüze görüşülür ama akşam bambaşka bir özgüven ile Messenger karşısında süper kahramancılık oynanırdı. Kimi zaman yüzyüze ifade edilemeyen şeyler buradan anlatılır, hatta sevgililer chat kavgası yapar belki de ayrılma noktasına gelirlerdi..

“Ne söylendiği kadar nasıl söylendiği de önemlidir!” lafı biraz kendine getirir oldu insanları.. Hemen webcam’ler ile donatıldı bilgisayarlar. İnternetin de hızlanması ile keyifli bir hale bile geldi bu chat işi..

Ama reklamlarla bile zihne sokuldu ya “hep daha fazlasını iste!” dürtüsü, o nedendir ki yetmedi bizlere eldeki.. Yetmedi listedeki üç beş adama laf anlatmak, bazen caka satmak bazen akıl öğretmek..

İstedik ki biz bir yazalım okusun herkes.. Koyalım fotoğrafları imrensinler.. Paylaşalım videoları öğrensinler..

Üstelik hem listedekiler hem başkaları..

İşte tam bu noktada imdada yetişmedi mi sosyal medya araçları..

facebook hesapları açıldı birbiri ardına.. eş dost koyuldu aynı sayfaya..

friendfeed ile arkadaşlar itina ile beslenmeye başlandı.. twitter ile 24 saat rapor verilir oldu takipçilere..

linkedin iş ilişkilerini ifşa etmekte iken blog’lar ile beyin fırtınalarına malzemeler inşa edildi..

O halde söyleyecek sözünü yazarak duyurmak isteyenlere de tek bir şey kaldı yapacak: Sosyal Medya’da açan bir gül olmak!

Coming soon: Gül’ün faydaları!

Çok değil,bundan birkaç yıl önce hayatımıza girdi “özel ürün – özel fiyat” kavramı. Atalarımızdan bizlere miras kalan “pazarlık gücü” yeteneğini dijitalleştiren “girişimciler” sayesinde “topluluğun gücü”nden istifade ederek tek başımıza daha pahalıya alabileceğimiz ürünleri, aynı ürünü bizim kadar istediğini bildiğimiz ancak haklarında başka da hiçbirşey bilemediğimiz bir grup insan sayesinde daha ucuza alır olduk internetten. Böylece “bir elin nesi var iki elin sesi var” sözünü de ilkokulda öğrendiğimizden bu yana belki de ilk kez yaşadık, yaşattık. Satın alırken kazanmış olmanın verdiği gurur ile de koltuklarımız kabardı, kapılardan geçemez, sığamaz olduk. Kendimizi önemli hissettik. İçimizdeki “haklı görülme, onaylanma, takdir edilme” ihtiyaçlarını da bolca tatmin ettik. İşin arka planını da oynadığımız rolü de hiç mi hiç dert etmedik…

Ancak, neydi bize bu kadar avantaj sağlayan, kendimizi “başarılı” hissettiren modelin arkasındaki gerçek?

Önce sistemden bahsetmek, sonrasında cevabı vermek daha doğru olacaktır. Bu sistem “her gün tek ürün” sloganı ile satış yapan sitelerin varlığı ile hayatımıza girmiş oldu. Böyle bir sistemi hayata geçirmek için 1 adet e-ticaret yazılımı, 1 adet sanal pos hizmeti ve bolca tedarikçi/ithalatçı/distiribütör firma bağlantısı yeterli oluyordu. Tatlı dilli bir satışçı bu firmalar ile hemen hergün güzel güzel konuşuyor, ellerinde “stokta kalmış, satışı beklenilen seviyede gitmediği için elden çıkarılmak istenen” ürünleri soruyor, bunları X adet satma vaadi ile kaçtan alabileceğini öğrenip üzerine kendi işletme karını koyduktan sonra halen cazip bir fiyata geliyorsa hemen işlemlerini yapıp “Günün Ürünü” diye siteye koyuveriyordu. Gün sonunda kaç adet satıldıysa da “gururlu” bir şekilde tedarikçi firmayı arıyor, ürün adedini ve anlaşmanın şekline göre gönderimi o firma yapacaksa sipariş ayrıntılarını paylaşıyordu. İşin ustalığı beklenilen / vaadedilen sayıda satış olmamışsa bunu kendi sisteminin başarısızlığı olarak değil ürünün “anlaşılamamış” olmasına bağlayıp topu tüketicilere atmayı başarmaktı. Böylece, iyi-kötü işletme dönüyor satışlardan elde ettiği komisyonlar sayesinde yolunu bulmaya çalışıyordu. Teknoloji Holding’in e-ticaret alanında faaliyet göstermiş olan TİO projesinin bir parçası olarak hizmet veren FIRSATİO bunlardan güzel ve başarılı sayılabilecek bir örnekti. Bugün FIRSATİO faaliyette olmasa bile halen bu mantık ile satış yapan bir çok örnek bulabilirsiniz.

Geçen süreç içerisinde, günlük fırsatların yarattığı ilgi ve yakaladığı satış potansiyeli e-ticaret girişimcilerinin bazılarının yakın ilgisini çekti. İlgi çekecek bir ürünün bulunması, uygun bir satış fiyatı belirlenmesi ve satışa sunulmasının ardından oluşacak talepler doğrultusunda “günlük” operasyonlar ile sistemin yürütülmesi düşüncesi evrimleştirilerek “özel alışveriş / kapalı devre satış” yöntemi e-ticaret dünyasına kazandırıldı. Bu yöntemin ilk yöntemden farklılaştığı noktalar:

• tek olan ürün çeşidinin birden çok (ama yine belirli sayıda) olması;
• sağlanan özel fiyat avantajının günlük değil haftalık (ya da biraz daha uzun) zaman aralığına uzatılması;
• herkesin katılabildiği, alışveriş yapabildiği değil davetiye alarak üyeliğe kabul edilen bir sistemin kullanılması

şeklinde özetlenebilir.

Böylece, ülkemizin 90′lı yıllarda yaşadığı pazar müşterililiğinden mağaza müşterililiğine geçiş sürecine benzetilebilecek bir geçiş yaşamış oldu e-ticaret müşterileri. İyi mi oldu kötü mü oldu tartışılır; ancak ortadaki “fırsatçı” yapının, lazım olmasa bile ucuz / uygun fiyatlı olduğu için ürün satın alan, “dursun bir kenarda birgün işime yarar” zihniyeti ile hareket eden tüketim toplumu neferlerinin açlığından faydalanarak kazanç sağlarken “her isteyenin üye olamadığı” bir yapının büyüyerek milyon dolar seviyelerinde cirolar yapabilme noktasına gelmiş olması gerçekten düşündürücüdür. Bu sistemlerin, üyelerine “buraya herkes üye olamaz, ama bak sen üyesin ve bu yüzden de senin için sağladığımız tüm avantajlı ürünlerden istediğin kadar satın alabilirsin” mesajını vererek “kendisini değerli hissetmesini” sağlaması; bir yandan da firmalara “ürünlerinizin fiyatlarında bana özel indirimler yaparsanız benim sadık müşteri havuzumda ürünlerinizden çok sayıda satabilirsiniz” mesajı vererek komisyon geliri elde edebiliyor olması “kazan-kazan” ilkesine verilebilecek önemli ve güzel bir örnektir. Birçok e-ticaret girişimcisi için de iştah kabartıcı bir yatırım olarak görülmektedir.

Ancak, hızla gelişen teknoloji ve yaygınlaşan internet kullanımı düşünüldüğünde, bu private shopping sistemlerine ürünlerini uygun fiyatlarla veren markalar kendi web sitelerinde satışa başladığında ve belki de çok daha uygun koşullarla ürünlerini kendi platformlarında satıyor olduklarında topluluğun gücü korunacak mıdır? Yoksa, üyeleri için sürekli “fırsatlar yaratan” bu sistemler zaman geçtikçe “fırsatçılık” kavramını benimseyen ve bir yaşam tarzı haline getiren “fırsatçı müşteriler” yaratıp onların markalara hücum edişini izlemeye mahkum mu olacaklardır?

Özellikle bu alanda yatırım yapmadan önce, yatırımın geri dönüşünü hesaplarken dikkat edilmesi gereken en önemli nokta budur!

Günlük hayatımızda, okuduğumuz gazete veya dergi haberlerinden tutun da izlediğimiz televizyon programlarına kadar hemen her yerde karşımıza “bütçe kalemleri”, “borsa değerleri”, “suç oranları”, vb. isimleriyle bir takım rakamsal kavramlar çıkmaktadır. Aslında bunlar “istatistik” disiplininin sadece küçük birer parçası kabul edilebilir ve çok çeşitli tekniklerin uygulanması sayesinde veri analizi ve karar verme süreçlerinde önemli birer oyuncuya dönüşürler.

Günümüzde, iş dünyasında artan rekabet ortamı, şirketleri müşterilerinin ihtiyaçlarını daha iyi anlama ve bu ihtiyaçlara karşılık verebilecek verimli ve etkili çözümler uygulama noktasına taşımıştır. Şirketlerin bu ihtiyacını karşılamak için ise ”business statistics” (iş istatistikleri) kullanılmaktadır. Bu sayede çeşitli yöntemler ile elde edilen “veri“ bir takım araçlar ve teknikler sayesinde “yararlı bilgi” haline dönüştürülmektedir.

VERİ TOPLAMA YÖNTEMLERİ

Verinin yararlı bilgiye dönüşüm sürecinde ilk iş kaliteli veri toplamaya çalışmaktır. Örneğin, televizyonda yayınlanmakta olan bir programın ne kadar kişi tarafından izlendiğinin %100 doğruluk ile saptanması teorik olarak mümkün gözükse de maliyet ve fiziksel şartlar düşünüldüğünde mümkün olmayacağı anlaşılacaktır. Bunun yerine belirlenecek sayıda ve nitelikte televizyon izleyicisi tespit ederek o kişiler arasında aşağıdaki yöntemler kullanılarak veri toplanmaya çalışılsa ortaya çıkan cevaplardan tüm izleyicilerin eğilimi üzerine çıkarıma varmak mümkün ve daha önemlisi “anlamlı” olacaktır.

Deney yapma:
Denek seçimi (experiment group) ve deney ortamının hazırlanma (experimental design) maliyetleri düşünüldüğünde çok da ucuz olmayan bir veri toplama yöntemidir. Bu yöntemde, ilk olarak aynı ve farklı özellikleri olan birden fazla sayıda “denek grupları” oluşturulur. Önce her gruba aynı deney ortamında aynı sürede aynı uygulama yaptırılır. Sonra her gruba aynı deney ortamında farklı sürelerde aynı ve farklı uygulamalar yaptırılır. Denek gruplarının verdiği tüm tepkiler “Veri Toplama Formu” (data collection form) üzerinde tek tek not edilir. Böylece yararlı bilgiye dönüştürülmeyi bekleyen veriler elde edilmiş olur.

Telefon anketi yapma:
En yaygın kullanılan, uygun maliyetli ve etkili yöntemlerden birisidir.  Denek olarak seçilen ve telefon ile aranan insanların yardım etmeye gönüllü olmaması, telefon ile konuşmak için müsait olmamaları veya hiç ulaşılamamaları gibi negatif durumlar yaşanma ihtimali olsa da yine de etkili bir yöntem olarak kabul edilir. Yardım etmeye gönüllü olan insanları sıkıntıya sokmamak, mağdur olmalarına neden olmamak için telefon anketi süresi 1-3 dakika arasında olmalıdır. Konuşmaya “Merhaba, benim adım X. Sizi Y firması adına arıyorum. Z konusu ile ilgili kısa bir anketimiz var, sizden bize cevaplarınız ile yardımcı olmanızı rica ediyorum.” şeklinde başlamak en doğrusudur. Olumsuz yanıt alınsa bile telefon konuşması çok uzamadan (maliyet artmadan!) bir sonuca varılacaktır. Ankette kullanılan sorular mümkün olduğunca kısa tutulmalı, karşıdaki kişiden sunulan seçenekler arasından bir seçim yaparak cevap vermesi istenmeli ve “öznel” yorumlar içeren cevaplar verilmesine fırsat tanınmamalıdır. Sonuç olarak anket tamamlandıktan sonra verilen tüm cevaplar sınıflandırılacağı için “öznel” cevapların bu uygulamaya tabi tutulması mümkün olmayacaktır. Anketin başında sorulan sorular mutlaka anketin amacıyla doğrudan ilgisi olan konulara ait sorular olmalıdır. Anketin son bölümünde ise denek profilini (yaş, cinsiyet, eğitim durumu, kişisel tercihleri, vs.) ile ilgili sorular sorulmalıdır. Bu sorular, deneklerin gruplandırılması için önemli olduğundan dolayı mutlaka cevapları alınmalıdır.

Yazılı (Basılı) anket yapma:
En çok kullanılan veri toplama yöntemidir. Bazı durumlarda anket, deneklere posta (veya e-posta) yoluyla ulaştırılsa da genellikle deneklerin, ellerine verilen anketi yine kendilerine verilen süre içerisinde odaklanarak cevaplandırdıkları bir yöntemdir. Genellikle en az maliyetli veri toplanma yöntemi olarak kabul edilir. Telefon anketi ile benzerlikleri olmasına karşın deneklere sağlanan izole ortam ve rahat bir süre içerisinde cevaplandırma şansı ile daha etkili sonuçlar elde edilebilmektedir. Deneklere sağlanan açık uçlu cevap verme şansı (seçenek olmayan, kişinin kendi cümleleri ile soruyu cevaplandırması beklenen soru yöntemi)  daha zor analiz edilmesine karşın daha kapsamlı sonuçlar elde edilmesi şansı da sunmaktadır. Öte yandan, deneklerin cevap verme oranlarının yükseltilmesi, motivasyonlarını artırması için mutlaka hazırlanan anket materyalinin göze hoş gelen bir formatta, düzenli, anlaşılır ve yeterli cevap yazma alanları bırakılmış şekilde tasarlanmış olması gereklidir. Posta ile gönderilen anketlerde geri dönüş oranı %5-%20 aralığında (Referans: Business Statistics: A Decision-Making Approach, 7th Edition, P.10, 2007) olduğu için deneklerin doğrudan bu anketi gözlem altında doldurmalarını sağlamaya çalışılmalıdır.

Direkt gözlem ve görüşme yapma:
Deneklerin fiziksel tutumlarının gözlemlenmesi sonucu verinin toplandığı yöntemdir. İnsan davranışını gözlemlemek insanın vereceği cevapları anlamanın en temel yöntemi olarak kabul edilebilir. Örneğin, bir süpermarket içerisinde belirli bir ürünün promosyonunu yapmak adına ürünün konumlandığı yerdeki düzeni değiştirmek, bir takım uyarıcı objeler ile fiziksel ortamı desteklemek ve sonrasında müşterilerin tepkilerini gözlemlemek, bu gözlemler sonucu çıkarımlarda bulunmak veri toplama sürecine verilebilecek en iyi örneklerden birisidir. Öte yandan, bu tür denek reaksiyonlarını gözlemlemek ve anlamlandırmak için mutlaka eğitimli gözetmenler kullanılmalıdır. Bu gereksinim sonucu bu yöntemin maliyeti yüksek kabul edilmektedir. Ayrıca, her gözetmenin aynı reaksiyon için farklı bir yorum getirebileceği ihtimali de gözönünde bulundurulursa yöntemin verimli sonuçlar vereceği hususu tartışmaya açıktır. Belki bu noktada, birebir görüşme (personal interview) yaparak reaksiyonları ve nedenlerini araştırmak daha mantıklı olacaktır.

Elbette veri toplama yöntemleri daha da çeşitlendirilebilir. Özellikle teknolojinin gelişmesi, internet kullanımının artması ve “ölçümleme” tekniklerinin detaylanması sayesinde günümüzde “kullanıcı eğilimlerini” takip etme şansı artmıştır. Burada, önemli olan şey kişisel farklılıkların tetiklediği tercihlerin sonucunda elde edilen verilerin toplanabilmesi ve bu veriler üzerinde yapılacak çalışmalar ile “yararlı bilgi” elde edilerek müşteri ihtiyaçlarının tespit edilebilmesi ve bu ihtiyaçlara cevap verebilecek çözümlerin ortaya koyulabilmesidir. Günümüzde müşterisini anlamaya çalışan ve bunun için bütçe ayıran firmaların rakiplerine göre çok büyük avantaj sağlayacağı tartışmasız bir gerçektir.

İnternetin hızlı gelişimi ile birlikte insanlara ulaşmanın ve reklam yapmanın yeni bir yolu da hayatımıza girmiş oldu: “İnternet reklamcılığı“.

İnternet reklamcılığının büyümesi de beraberinde yeni bir iş kolunu getirdi: “İnteraktif Reklamcılık“. Profesyonelce yapılan her işte olduğu gibi bu iş kolunda da sektörel penetrasyon ajansların endüstri standartları ve kuralları ile çalışma ahlakına sahip olmaları gereksinimini doğurdu. 90′lı yıllarda internet ile tanışan ülkemiz 2000′li yılların ikinci yarısına girildiğinde İnteraktif Reklamcılar Birliği ile de tanışmış oldu.

Menşei Amerika olan IAB, 1996 yılında kurulmuştur. Dünya’da toplam 26 ülkede faaliyet göstermektedir.

Amacı;

• Endüstriyi standartlar ve kurallar oluşturacak şekilde organize etmek,
• İnternetin reklam mecrası olarak tek çatı altında ve tarafsız bir biçimde ölçümlenmesini ve denetlenmesini; bu   konuda karşılaştırılabilir ve objektif belgeler, veriler hazırlanmasını sağlamak,
• İnternet ortamında yayınlanan reklamların belirli teknik standartlarda olması için bilgilendirme ve yönlendirme   yapmak,
• İnternetin kolay satın alınan ve değer üreten bir mecra haline getirilmesine katkı sağlamak,
• İnternet mecrasının gelişmesine, reklam yatırımlarından aldığı payın artmasına katkı sağlamak,
• Bilgi değişim ve aktarım merkezi konumunda olmak,
• Reklamverenlere ve ajanslara, Internet’in verimli bir mecra olduğunu anlatmak için etkinlikler seminerler,   broşür vb. malzemelerin yapımı ve dağıtımı, araştırmalar vb.) yapmak,
• İnteraktif reklamcılığın gelişmesine katkıda bulunmak için endüstrinin önde gelen platformu olmak, reklam   dünyasını ve kamuoyunu bilgilendirmek,

şeklinde ifade edilebilir.

IAB Türkiye 22 Ekim 2007 yılında 23 adet katılımcıyla kurulmuştur. Bugün itibariyle 50′den fazla üyesi bulunan IAB Türkiye, interaktif dünyanın tüm oyuncularını bünyesine katılmaya davet etmektedir.

E-Ticaret projelerine hayat verirken en önemli unsurlardan bir tanesi olarak  ”Güvenlik” kabul edilir. Altyapı kurulurken kredi kartı bilgilerinden tutun da işlem yapan kişinin verdiği kişisel bilgilere (TC kimlik numarası, adres, telefon, vs.) kadar tüm bilgilerin malı satan ile malı satın alan taraflar arasında kalması, 3. kişilerce bu bilgilerin çalınmaması için her türlü önlemin eksiksiz şekilde alınması şarttır. Bu kaygılar ile “doğru ve güvenilir” bir güvenlik altyapısı kurgularken bir takım terimler ve tanımlar ile karşılaşabilirsiniz. TÜBİTAK-BİLTEN bu tür terimleri ve ne anlam ifade ettiklerini güzel bir şekilde derlemiş:

Açık anahtar (Public key): Açık anahtarlı bir kriptografik yöntem (algoritma) kullanan bir kullanıcının kendisine ait olan iki anahtarından kamuya açık olanı.

Açık anahtar altyapısı-AAA (Public key infrastructure-PKI ): Bilgi iletişiminde açık anahtarlı kriptografinin yaygın ve güvenli olarak kullanılabilmesini sağlamaya yarayan ve birbirleriyle eşgüdüm içinde çalışan anahtar üretimi, anahtar yönetimi, onay kurumu, sayısal noterlik, zaman damgası gibi hizmetlerin tümü.

Açık anahtarlı kriptografi (Public key cryptography): Her kullanıcıya, sürekli kullanım için biri açık diğeri gizli iki anahtarın verildiği şifreleme/şifre çözme yöntemlerinin tümü. Asimetrik kriptografi ya da çift anahtarlı kriptografi adını da alır.

Açık bilgisayar ağı (Open computer network): İsteyen herhangi bir bilgisayar kullanıcısının bağlanabileceği ve diğer kişilerle bilgisayar üzerinden iletişim kurabileceği, herkese açık elektronik iletişim ortamı. Örnek: Internet.

Anahtar (Key): Şifreleme ve şifre çözme sırasında kullanılan sayı dizisi.

Anahtar üretimi (Key generation): Açık anahtarlı kriptografide, her kullanıcının açık/gizli anahtar çiftinin, kullanılan kriptografik yönteme bağlı matematiksel işlemlerle hazırlanması

Anahtar yönetimi (Key management): Açık anahtarlı kriptografide her kullanıcıya farklı anahtar çiftleri verilmesi, kullanıcıların açık anahtarlarının herkesin ulaşımına açık olarak saklanması ve kullanıcıların gizli anahtarlarının mutlak gizliliğinin sağlanmasından sorumlu düzen

Anahtarı bulan kurum-ABK (Key recovery agency-KRA): Yasal erişime yardımcı olmak amacıyla kurulan ve yargının gerektirdiği durumlarda, zan altındaki kişinin gizli anahtarının matematiksel yöntemlerle elde edilmesini sağlayan kurum. Gizli anahtarını kaybeden herhangi bir kişi de, kimliğini belgeleyerek ABK’ye başvurursa anahtarını yeniden elde edebilir

Basit bölüm (Simple segment): Hiçbir sınıflandırmaya ihtiyacı olmayan bölüm. (Anlamı sabit ve açık olan bölüm)

Basit veri eleman (Simple data element): Tek bir değer taşıyan veri elemanı.

Bilgi bütünlüğü (Message integrity): Bilginin saklanması veya açık/kapalı iletişim ağlarından iletimi sırasında içerik açısından herhangi bir değişime uğratılmamış olması, özgün halinde korunması

Bilgi güvenliği (Information security): Bilginin, i) kime ait olduğu belirlenmiş, ii) bütünlüğü korunarak, ve iii) gizliliği sağlanmış olarak iletimi ve saklanması.

Bölüm adı (Segment name): Doğal dilde bir ya da daha çok sözcük ile veri bölümü kavramının tanımlanması.

Bölüm kodu (Segment code): Bölüm rehberinde tanımlandığı şekilde, her bölümü tek olarak gösteren kod.

Bölüm rehberi (Segment directory): Tanımlandırılmış, isimlendirilmiş bölümler listesi.

Çift anahtarlı kriptografi (Double key cryptography): Açık anahtarlı kriptografi veya asimetrik kriptografi.

Doküman (Document): Bir verinin üzerine kayıt edildiği, insan ya da makine tarafından okunabilen, (değişmez) veri taşıyıcı.

Elektronik kimlik belgesi-EKB (Digital certificate): Onay kurumunun hazırladığı ve sayısal olarak imzaladığı, hangi açık anahtarın hangi kişiye ait olduğunu gösteren belge.

Elektronik veri değişimi-EVD (Electronic data interchange-EDI): Standart bir formda yazılmış olan bilgilerin bilgisayarlar arasında aktarımı ve otomatik olarak yorumlanıp işlenebilmesi.

Elektronik Veri Değişimi (Electronic Data Interchange): Standart bir yapıda bilgisayardan – bilgisayara veri (ticari) transferi.

Erişim (Access): Herhangi bir sistemi kullanmaya başlama, örneğin bir elektronik ticaret sistemine bilgisayar üzerinden bağlanarak iletişim kurma.

EVD kurumu (EDI association): Bir ülkede EVD kullanımını düzenleyen kuruluş, örneğin, ABD’deki EDIA, Avustralya’daki EDICA, Kanada’daki EDICC veya Yeni Zelanda’daki EDIANZ

EVD servis sunucusu (EDI server): Bir EVD servisinin merkezinde olan bilgisayar sistemi.

Gizli -özel,kişisel- anahtar (Private key): Açık anahtarlı kriptografi kullanan bir kullanıcının, kendisine ait olan iki anahtarından gizli tutulanı.

Gizlilik (Privacy): İletişim kuran iki taraf arasındaki yazışmaların üçüncü kişilerden gizli tutulması, veya bir kişiye ait bilgilerin kendisi dışında herkesten gizli tutulması.

Güvenilir üçüncü kuruluş, kurum veya kişi-GÜK (Trusted third party-TTP): Bir çeşit onay kurumu. Onay kurumlarının yaptığı gibi kişilerin kimliğini güvenli olarak belirleyip, elektronik kimlik belgelerini hazırlamaya ve anahtar yönetimini sağlamaya ek olarak, kişilerin gizli anahtarlarını çok güvenli bir ortamda saklayan ve gerektiğinde yargı kararıyla yetkili makamlara veren kuruluş.

Kanal (Channel): Bilginin bir kullanıcıdan diğerine iletimi için gereken fiziksel iletişim ortamı, örneğin, bilgisayar bağlantısı, telefon kablosu, radyolink ve uydu üzerinden diğer kullanıcıya ulaşan bağlantının tümü

Kapalı bilgisayar ağı (Closed computer network): Kullanıcılarından biri olmak için belirli koşulların sağlanması gerektiği, herkese açık olmayan bilgisayar ağları. Örnek: Bankalar ve bankamatikler arasındaki bağlantı.

Kimlik belirleme (Authentication): Herhangi bir servisi almak isteyen birinin, gerçekten de kendi iddia ettiği kişi olduğunun belirlenmesi.

Kod (Code): (a) Bilginin kısaltılarak kayıt edildiği ya da tanımlandığı karakter dizisi (b) Bilgisayarın tanıyacağı formda özel semboller kullanılarak bilginin gösterilmesi ya da tanımlanması.

Kriptografik algoritma (Cryptographic algorithm): Şifreleme / şifre çözmede kullanılan belirli bir yöntemin ayrıntılı içeriği, bu içeriğin matematiksel adımları.

Kriptoloji (Cryptology): Güvenli bilgi iletişimi ve/veya saklanması için sifreleme ve sifre çözme yöntemleri türeten, geliştiren, inceleyen bilim dalı.

Mesaj çizeneği (Message diagram): Bir mesaj içindeki bölüm dizisinin grafiksel gösterimi.

Mesaj kodu (Message code): Mesaj tipini tanımlayan ve tek olan alfabetik referans (isim).

Mesaj rehberi (Message directory): İsimlendirilmiş, tanımlandırılmış ve tarif edilmiş mesaj tiplerinin listesi.

Mesaj tipi (Message type): Belirlenmış işlem tipi için ihtiyaçları kapsayan, tanımlanmış ve planlanmış veri kümesi (seti).

Mesaj (Message): Bilgiyi taşımak üzere planlanmış sıralı (düzenli) karakter serisi

Onay kurumu-OK (Certifying authority-CA): Kişilerin kimliğini güvenli olarak belirleyip elektronik kimlik belgelerini hazırlayan ve anahtar yönetimini sağlayan kuruluş.

Sayısal imza (Digital signature): Elektronik ortamdaki yazışmalara eklenen, yazıyı gönderenin kimliğini ve gönderilen yazının iletim sırasında bozulmadığını kanıtlamaya yarayan bölüm. Sayısal imza, yazının içeriğine ve imzalayanın gizli anahtarına bağlı bir kriptografik yöntemle atıldığı için, sayısal imzanın doğrulanmasında, imzayı atanın açık anahtarı kullanılır.

Sayısal noter (Digital notary): Bilgisayar ağlarında iletilen bilgileri tarafların isteği ile saklayıp, kendisine başvurulduğunda belgeleyebilen kuruluş.

Tek anahtarlı kriptografi (Single key cryptography): Şifreleme ve şifre çözme için aynı anahtarı kullanan kriptografik yöntemlerin tümü. Simetrik kriptografi veya gizli anahtarlı kriptografi adını da alır. Kullanılan gizli anahtarı mesajı gönderen ve alan kişilerin paylaşması gerektiği için, tek anahtarlı kriptografinin güvenilirliği, her kullanıcı çiftine ayrı bir anahtar verilebilmesine bağlıdır. Bu durumda, bir kullanıcı, haberleşeceği herkes için farklı bir anahtar kullanmak zorundadır; bu ise önemli bir anahtar dağıtımı problemine yolaçar. Çift anahtarlı kriptografi , bu sorunu ortadan kaldırmıştır.

UN/EDIFACT: Mesaj rehberinde belirlendiği düzende sıralı bölümler kümesi.

Veri Elemanı Adı (Data element name): Doğal dilde bir ya da daha çok sözcük ile veri elemanı kavramının tanımlanması.

Veri elemanı Niteliği (Data element attribute): Veri elemanının tanımlanmış özelliği

Veri elemanı rehberi (Data element directory): Tanımlanmiş, isimlendirilmiş veri elemanı niteliklerinin, uygun veri elemanı değerinin nasıl simgeleneceğine ilişkin spesificasyonları içeren liste.

Veri elemanı: Verinin, tanımlamak, değer göstermek için özellikleri belirlenmiş bir birimi.

Veri (Data): Bilginin, iletişim, yorum, ya da işlem için uygun olarak formülize edilmiş şekilde gösterilmesi

Yasal erişim (Lawful access): Devletin, açık anahtarlı bir kriptografik algoritma kullananların gizli anahtarlarına, yasaların gerektirdiği durumlarda ve yargı kararıyla ulaşabilme yetkisi.

Zaman damgası (Time stamp): Bilgisayar ağlarında iletilen mesajlara eklenen ve mesajın yazıldığı zamanı güvenli olarak belgeleyen damga.