Bundan yüzlerce yıl önce “insan sosyal bir hayvandır” demiştir ünlü  filozof Aristo. Uzun uzun bu cümleyi tartışmak, doğruluğunu ya da yanlışlığını ispatlamak değil amacım. Ancak bu cümleden alınacak bir ders olduğuna inanıyorum. Şöyle ki: alışveriş dinamiklerini ele aldığımızda karşımıza çıkacak olan “insan” ve “sosyalleşme” kavramlarını irdelersek ister istemez insanın parçası olduğu sosyal çevrenin ve onun kazandırdığı algı dünyasının karar verme aşamasında insan için ne kadar da etkili olduğunu görebiliyoruz. Bu nedenle, satıcıların “satış” yaparken karşısındaki müşteriye sarf ettiği cümlelerin içeriği, neyi nasıl ifade ettiği satışın gerçekleşmesi için inanılmaz derecede önem kazanmaktadır. Bu sayede de müşterisine iç muhakeme yaptırıp “toplumda değerli birisi olduğuna” ve “satın alma kararının çok doğru olduğuna” inandırabilen satıcıların  satış kotaları her zaman dolup taşarken diğerleri ise “ben nerede hata yapıyorum, neden satamıyorum?” diye sorup durmaktadır. Burada püf noktası “doğru kelimeleri” seçebilmektedir dersek yanlış olmayacaktır.

Sıcak satışın en büyük avantajlarından birisi işini bilen diğer bir deyişle “insan psikolojisine hakim” bir satıcının karşısındaki müşterinin satın alma kararı vermesinde doğru kelimeleri kullanarak etkili bir rol oynayabilmesidir. Maalesef söz konusu avantaj e-ticaret sistemleri için geçerli değildir. Bir e-ticaret sitesinde müşterilerin karşısında ürün detay sayfaları ve banner’lar vardır. Müşteri kararsız kaldığı durumlarda bunlardan faydalanarak satın alma kararını vermeye çalışır. (Ülkemizde henüz çok gelişmiş olmasa da Canlı Yardım / Online Destek gibi bir seçenek üzerinden bir operatör ile karşılıklı yazışma şansı da vardır; ancak karşınızdaki kişi her zaman müsait olamayabilmekte ya da bilgisi her zaman çok yeterli olmayabilmektedir.) Müşterinin “acaba bu ürünü almak ile doğru bir iş mi yapıyorum?” sorusuna “evet, kesinlikle” cevabını vermesi için hazırlanacak detaylı ürün sayfalarının ve doğru “söyleme” sahip banner’ların ne kadar önemli bir rol oynayacağı unutulmamalıdır. Örneğin; “bedava”, “ücretsiz”, “sıfır TL” kelimeleri kullanılarak hazırlanan banner’ların müşterilerde “hemen bu fırsatı değerlendirmeliyim” izlenimi yaratacağı düşünülmektedir. Bir takım “beleşçi / bedavacı” kesim için bu varsayım doğrudur. Ancak, insanların büyük bir bölümünün “bedava ise kesin bir sakatlık vardır!”, “bu devirde kimse kimseye bedava birşey vermez, kesin bu işten zararlı çıkarım!” gibi önyargılar ile beklenilenin tam tersi şekilde satın alma kararı vermedikleri gözlemlenmektedir. Oysa, “X TL üzeri alışverişlerde kargo bizden!” gibi bir ifade kullanıldığında müşteri tamamen başka bir frekansa geçmektedir. Satıcının da bu satışın gerçekleşmesini istediğini, hatta bunun için kargo bedeli külfetini üzerine aldığını hisseden müşteri için ortada huzursuzluk yaratacak hiçbir faktörün olmaması beraberinde satın alma kararını ve memnuniyet duygusunu getirmektedir. Bu durum ile ilgili örnekler çoğaltılabilir…

Sonuç olarak, bir e-ticaret işi yapıyorsanız ve satışlarınızın artması sizi ilgilendiriyorsa müşteri psikolojisine hitap edecek içeriksel hazırlıklarınızı doğru yaptığınızdan emin olmalısınız. Müşterilerinizin satın alma kararı verecekleri anlarda onları irite etmeyen, içtenliğinize inandıracak, doğru seçilmiş sözcükler ile hazırlayacağınız detay sayfalarının ve özellikle banner’ların satın alma kararı üzerindeki olumlu gücünü asla hafife almayın. Yanlış seçilmiş sözcükler ile hazırlanmış banner’ların adeta müşterisini satın almaya nasıl ikna edeceğini hiç bilmeyen bir satıcı misali kötü hizmet vereceğini sık sık gözünüzün önüne getirmenizde fayda vardır.

Kimilerine göre o bir dahi! Kimilerine göre ise sadece doğru zamanda doğru işler yapmış sıradan bir insan! Belki de geçtiğimiz son 15 yılın en çok konuşulan teknoloji gurularından birisi olan Steve Jobs’tan bahsediyorum. Hakkında bir çok yazılar, kitaplar, röportajlar yayınlanmış; kimi zaman şarlatanlıkla, kimi zaman uyumsuz / geçimsiz bir patron olmakla suçlanan ancak herkesce farklılığı ve teknolojide tasarıma getirdiği “estetik dokunuşların başarısı” kabul edilmiş olan Jobs için 15 farklı kaynaktan derlenerek hazırlanmış bir liste paylaşmak istiyorum sizlerle.

Bu kaynakların ışığında işte  Steve Jobs ve pek bilinmeyen 15 yönü. İster inanın ister inanmayın…

Madde 1: Steve Jobs  iş hayatında sanılanın aksine istikrarlı bir başarı yakalayamamıştır; aksine iş hayatı hep inişli çıkışlı geçmiştir.

• 1973: Üniversite’den atıldı.
• 1974: ATARI isimli firmaya kabul edildi. (En eski ve popüler oyun ve oyun konsolu firması.)
• 1974: “Aydınlanmayı keşfetmek” için Hindistan’a gitti.
• 1976: Apple şirketini kurdu.
• 1985: Apple’dan ayrıldı. (Kendi kurduğu şirketten kovulma noktasına getirdi işleri!)
• 1985: Next isimli firmayı kurdu.
• 1986: Pixar isimli firmayı satın aldı.
• 1996: Apple şirketine geri döndü.
• 2006: Pixar isimli firmayı çok karlı bir şekilde sattı. (Walt Disney’e)
• 2010: Apple şirketindeki CEO’luk görevini sağlık nedenleriyle ikinci defa devretti.

Madde 2:  Steve Jobs “disleksi” hastasıdır.

• Okuma, yazma ve heceleme yetisindeki anormallik şeklinde kendisini gösteren bu hastalık bazı kaynaklara göre “dahi hastalığı” olarak da tanımlanmaktadır. Beynin algı merkezinin normal bir insanınkine göre farklı çalışmasının bir sonucu olarak meydana geldiği düşünülen bu hastalığa sahip ünlüler arasında Alexander Graham Bell (telefonun mucidi); Albert Einstein (ünlü fizikçi, bilimadamı) ve Henry Ford (ünlü otomobil üreticisi) bulunmaktadır.

Madde 3: Steve Jobs tam bir baş belasıdır.

• Kendi itiraflarından bilindiği kadarıyla 3. sınıfta “küçük terör” olarak nam salan Jobs, bu sorun yaratma kariyerine sınıfa yılan sokarak veya minik bombalar patlatarak başlamıştır.

Madde 4: Steve Jobs’un Apple’daki yaka kartı numarası SIFIR’dır.

• Apple’ın ilk direktörler kurulu zamanında tüm çalışanların adlarının ve işe alım sıralarının yazdığı yaka kartları taşımaları yönünde bir karar almıştır.  Steve Wozniak (kurucu ortak ve ilk Apple mühendisi) için 1 numaralı yaka kartı hazırlanması üzerine Jobs bu durumu ve kendisine verilen “2″ yazılı kartı protesto etmiş ve kendisinin ilk çalışan olduğunu göstermek üzere “1″ rakamından önce gelen “0″ rakamını yaka kartına işletene değin protestosunu sürdürmüştür. Sonunda da başarılı olmuştur. Böylece Apple’ın ilk çalışanı (ve fikir babası) olma nişanını kimseye bırakmamıştır.

Madde 5: Steve Jobs bilgisayarları henüz 12 yaşındayken keşfetmiştir.

• O zamanlar bir HP mühendisi olan Larry Lang, Jobs’a ilk bilgisayarını gösterdiğinde Jobs henüz 12 yaşındaydı. O zamanlar ile ilgili Jobs şöyle der:  ”Bilgisayarın çok zarif, şık bir cihaz olduğunu düşündüm ve sadece onu kurcalamak istedim.”

Madde 6: Steve Jobs kaligrafiyi (güzel yazı sanatını) çok sevmektedir.

• Okuldan atıldıktan sonra bir kaligrafi kursuna katılan Jobs, burada güzel yazı yazma sanatı ile oldukça yakından ilgilenmiştir. El becerisini oldukça geliştiren Jobs sonradan Windows tarafından da kopyalanan Macintosh bilgisayarların güzel yazı fontu şemasının oluşturulmasında etkin bir rol üstlenmiştir.

Madde 7: Steve Jobs’un  ”en temiz” insan seçilme şansı yoktur!

• Atari firmasında çalıştığı zamanlarda, kendisi “gece vardiyasına” kaydırılmıştır. Bunun nedeni olarak da temizlik konusundaki özensizliği ve buna bağlı olarak korkunç kokması sebep gösterilmiştir.

Madde 8: Steve Jobs ilk takım elbisesini 22 yaşında almıştır.

• 1977 yılında düzenlenen Batı Sahili Bilgisayar Fuarı’nda Apple II tanıtımı yapması gerektiği için bir takım elbise edinmiştir. O zamana kadar genç olmasının da etkisiyle takım elbise ile hiç işi olmamıştır.

Madde 9: Steve Jobs üniforma gibi tek tip giyinmeyi sever, hep aynı kıyafeti giyer!

• St Croix marka siyah, ipek-kaşmir, kaplumbağa yaka bir sweatshirt; Levi’s marka bir kot pantolon (ki bu pantolondan 100 tane kadar sahip olduğu sanılıyor) ve New Balance marka spor ayakkabı.

Madde 10: Steve Jobs için bir keresinde “öldü” diye haber yapılmıştır!

• 2008 yılında Bloomberg haber servisi Jobs’un ölüm ilanını duyurmuş ve bu haber çok kısa bir sürede tüm dünyaya yayılmıştır.

Madde 11: Steve Jobs “fruitarian” yani yalnızca meyve ile beslenen bir kişidir.

• Jobs ve eşi vejeteryan olarak beslenmektedirler, içinde hayvansal katkı olan hiçbir besini tüketmemektedirler. Şirketin isminin APPLE (elma) koyulmasındaki en büyük neden Jobs’un en favori meyvesinin elma olmasıdır.

Madde 12: Korkunç bir ikna kabiliyeti vardır! Örneğin Pepsi firmasının başkanını Apple için çalışmaya ikna etmiştir!

• Jobs’un anlattığına göre zamanında Pepsi Co. firmasının başkanlığını yapmakta olan John Sculley’i görevinden ayrılıp Apple, CEO’su olarak çalışması için ikna ederken şöyle demiştir: “Bütün hayatını şekerli su satarak geçirmek mi istersin; yoksa (bize katılıp) dünyayı değiştirmek mi?”

Madde 13: Maaş anlayışı evlere şenliktir!

• Kendi firmasında, Apple CEO’su olarak aldığı senelik maaş: 1 (bir) Amerikan Dolarıdır. Öte yandan Disney ortaklığından senelik aldığı para yaklaşık 48 (kırksekiz) milyon Amerikan Dolarıdır.

Madde 14: Dünyanın en zengin insanları listesindedir!

• Forbes’in yayınladığı Dünyanın Milyarderleri (Wold’s Billionaires) listesinde 2010 yılı sonuçlarına göre dünyanın en zengin 136. kişisidir. Mal varlığı 5.5 milyar Amerikan Doları olarak listelenmiştir.

Madde 15: Steve Jobs tam bir dalgacı (şakacı) dır.

• 2007 yılında düzenlenen Mac Dünyası (Macworld) etkinliğinde iPhone’un ilk kez tanıtımı yaparken iPhone’un kalitesini ve kullanışlılığını bir arama testi ile göstermek için Starbucks’ı arayarak tam 4000 tane Latte siparişi vermiştir.

Görüldüğü üzere başarılı ve gündemde olan insanlar için söylenebilecek her zaman bir şeyler bulunuyor. Söylemler her zaman doğru olmasa bile asıl olan bir şey varsa o da hakkında söz söylenebilecek değerde bir insan olabilmenin güzelliğidir. Kişisel olarak ben Steve Jobs’u çok takdir ediyor ve özellikle son 4 yıldır iPhone ile birlikte ortaya çıkan birbirinden güzel ürünlerin diğer teknoloji üreticilerine de ilham kaynağı olduğuna inanıyorum.

Kaynaklar: news.cnet.com, crenk.com, geek.com, applemuseumbott.org, scribd.com, ww2.canada.com, playboy.com, allaboutstevejobs.com, money.cnn.com, folklore.org, denverpost.com, theapplemuseum.com, imdb.com, forbes.com, techblorge.com, stevesoutfit.com, npr.org, edibleapple.com, businessweek.com, youtube.com

2004 yılında yayına başladı Facebook. O  tarihten bu yana büyük bir hızla insanların hayatında önemli bir yere sahip oldu. Ancak ne onu yaratanlar ne de kullanıcıları bu kadar vazgeçilmez olabileceğini eminim tahmin etmemişlerdi. Bugün ayda ortalama “770 milyar” sayfa gösterimi ile internet trafiğinin zirvesinde bulunan Facebook’un hiç olmadığını, hayatımıza hiç girmediğini düşünelim mi? Acaba o zaman neler eksik kalacaktı?

Ama önce Facebook’un şu anda ne kadar etkin olduğuna rakamlar ile bir göz atalım:

• Ocak, 2011 itibariyle, dünyada yaklaşık 600 milyon Facebook Kullanıcısı bulunmakta. Oysa, M.S. 1600 yılında dünya nüfusu sadece 545 milyon idi. Şu anda Rusya’nın nüfusu 143 milyon, Kuzey Amerika’nın ise 344 milyon. Avrupa’da internet kullanan kişi sayısı ise 475 milyon.
• Ortalama bir Facebook kullanıcısı, ayda 90 parça içerik (yazı, yorum, paylaşım, vs.) üretmekte.
• Ortalama bir Facebook kullanıcısının 130 tane arkadaş bağlantısı bulunmakta.
• Facebook kullanıcılarının kadın-erkek dağılımı ise oldukça dikkat çekici:
  Yaş Aralığı                -               KADIN       –      ERKEK
  13-17                                           %21.0               %20.0
  18-25                                           %25.3               %26.4
  26-34                                           %25.4               %26.6
  35-44                                           %14.8               %14.8
  45-54                                           %8.5                 %7.4
  55-64                                           %5.0                 %4.2
• Ortalama bir Facebook kullanıcısı, her ziyaretinde ortalama 23 dakika zaman geçirmekte Facebook’ta.
• Yerel işletmelerin %70′i pazarlama faaliyetlerinde Facebook’u kullanmakta.

PEKİ FACEBOOK HİÇ OLMASAYDI?

• Arkadaşınıza hoşunuza giden bir resmi göstermek istediğinizde ne yapacaktınız?
  Seçenek 1: Arkadaşınızın bir sohbet yazılımında (msn messenger, gtalk, skype, vb.) çevrimiçi olmasını bekleyecektiniz.
  Seçenek 2: Arkadaşınızı yüzyüze görene dek bekleyecektiniz.
  Seçenek 3: Arkadaşınıza e-posta ile gönderecektiniz ve e-postayı alıp resmi görmesini bekleyecektiniz.
  Oysa, Facebook sayesinde, resmi arkadaşınızın duvarına göndermeniz yeterli. Mutlaka görecektir!
• Bir gece önce katıldığınız partide çok eğlendiğinizi arkadaşlarınızın bilmesini istediğinizde ne yapacaktınız?
  Seçenek 1: İşe parti kıyafetleriniz ile gidecektiniz ve herkes sabahlara kadar çılgınca eğlendiğinizi anlayacaktı.
  Seçenek 2: Muhabbet sırasında bir fırsatını yaratıp dün gece gittiğiniz partiden ve nasıl eğlendiğinizden bahsedecektiniz.
  Oysa, Facebook sayesinde profil sayfanıza partiye ait fotoğraflar koyarak ve durumunuza (status) “dün gece parti çok çılgındı!” gibi bir ileti yazarak bunu kolaylıkla yapabilirsiniz.
• Arkadaşlarınız ile biraraya gelmek, küçük bir parti düzenlemek istediğinizde ne yapacaktınız?
  Seçenek 1: Davetiye hazırlayıp tek tek herkesin eline geçmesini sağlayacaktınız. Bunun için de epey uğraşacaktınız.
  Seçenek 2: Tüm davetlileri tek tek arayacaktınız. Hepsinin programlarının uygun olmasını dileyerek ve sonradan organizasyon zamanını doğru hatırlamalarını umarak telefon görüşmeleri yapacaktınız.
  Oysa, Facebook sayesinde bir ‘Facebook Etkinliği’ yaratıp tüm arkadaşlarınıza etkinlik daveti göndermeniz yeterli.

Gördüğünüz gibi aslında bu Facebook dedikleri platform pratik faydalarıyla insan hayatının ihtiyaçlarına cevap verebilmeyi başardığı için belki de bu kadar yaygınlaştı ve hayatımızın vazgeçilmez bir parçası oldu. İnternete girip de Facebook sayfamıza bir bakmadan çıkamaz olmamızın nedeni belki de bu ayrıntılarda gizli.

Siz ne dersiniz?

Hemen hepimiz bir yetişkin olarak elimizde ihtiyaç listesi ile alışverişe çıkmışızdır. Özellikle alışveriş için gittiğimiz yer ilk defa gittiğimiz bir yerse etrafımıza daha bir dikkatli ve ayırt edici gözlerle bakarız. Kimi zaman aradıklarımızı kolaylıkla görür ve mutlu oluruz kimi zaman ise karmaşık bir yapı ve alakasız ürünlerin yanyana getirildiği raflar arasında kaybolur listemizdekileri bulmakta güçlük çekeriz.  O zaman alışveriş bizim için bir işkenceye dönüşür ve hemen alışverişi tamamlamak ve bir an önce oradan çıkmak isteriz. Bu durumda da her zaman tercih ettiğimiz markaları bulmaya çalışmaktansa karşımıza çıkan ilk markayı almayı yeğleriz.

İşte tam bu noktada, farkına bile varmadan bir takım dengelerin bozulmasına da sebep oluruz. Büyük üreticiler ürettikleri ürünlerin tüketicilere kolayca ulaşması ve satış oranlarının düşmemesi için sürekli çalışmalar yapmaktadır. Uzun yıllardır perakende sektöründe üretici olarak hizmet veren Procter & Gamble firması da bu anlamda derin araştırmalar ve çalışmalar içerisinde olan firmalardan birisidir. Bu tip araştırmalardan en ünlüsü eski P&G CEO’su A.G. Lafley tarafından geliştirilen “First Moment of Truth” söylemidir.  Bu söyleme göre alışveriş için gelen bir kimsenin rafta duran bir ürünü gördüğü andan itibaren 3 ile 7 saniye arasında bir süre içinde kafasında o ürüne ait bir “imge” oluşmaktadır. Bu imgeyi olumlu ve güvenilir kılmak adına ürünün rafa yerleşimi ve pazarlama materyalleri ile desteklenmesi oldukça önemlidir. Bu doğru bir şekilde yapılırsa ürünün satış grafiği pozitif şekilde oluşacaktır; aksi halde ürün müşterilerce gözden kaçırılacak ve belki de hiç satılamayacaktır.

İşte bu çalışmanın ışığında perakendeciler yıllarca raf düzenine ve ürünlerin doğru şekilde pazarlanmasına maksimum derecede önem vermişlerdir. Ancak, günümüzde internetin ve mobil teknolojilerin hızlı gelişimi ile birlikte bu önem yerini başka kriterlere terk etmek zorunda kalmıştır. Zira, artık müşteriler alışverişleri sırasında ellerindeki cep telefonları ile internete bağlanarak farklı markaların fiyatlarını ya da özelliklerini anında karşılaştırabilmekte ve kendi arama kriterlerine en uygun olan ürün için satın alma kararı verebilmektedirler. Bir anlamda ürünün raf yerleşimi ve satın alınmasını teşvik edici pazarlama materyallerinin varlığı ikincil derecede önem arz etmektedir.

İşte Momads isimli, İngiltere ve Belçika’da mobil platformlar üzerine hizmetler sunan bir ajansın “mobil alışveriş” hakkında hazırladığı araştırmadan satır başları:

• Bir perakendecinin web sitesine cep telefonu veya akıllı telefon (smartphone) üzerinden erişmeye çalışan müşteri sayısında 2008 yılına göre 2009 yılında %23, 2010 yılında %32 oranında bir artış söz konusudur.
• Cep telefonu üzerinden ürün araştıranların sayısı da 2008 yılına göre 2009 yılında %14, 2010 yılında %30 oranında artmıştır.
• Cep telefonundan ürün araştıran her 100 kişiden 53‘ü ürün fiyatına bakarken; 43‘ü farklı ürünleri karşılaştırmakta geriye kalan 20 kişi de ürün özelliklerini incelemektedir.
• Cep telefonu ile alışveriş yapan müşterilerin oranı 2009 yılında %2 ile sınırlı iken bu oran 2010 yılında %8‘e çıkmıştır.
• Mağazalara alışveriş için gelen cep telefonu sahibi müşterilerin arasında yapılan bir araştırmada cep telefonlarını hangi işler için kullandıkları şu şekilde sınıflandırılmıştır:
  Cep telefonunda,
  SMS (kısa mesaj) kullananların oranı: %70
  E-posta kullananların oranı: %44
  Sohbet (Anlık İleti) kullananların oranı: %25
  Bir ürüne ait fotoğraf çeken / gönderenlerin oranı: %48
  Bir ürün için bilgi araştıranların oranı: %38
  İndirim Kuponu kullanan / isteyenlerin oranı: %20
  Barkod okutanların oranı: %15
• Bir ürün hakkında bilgi sahibi olmak için ürün barkodu okutanların sayısı 2010 yılında bir yıl öncesine göre %1600 gibi inanılmaz bir oranda artmıştır.
• Bu hızlı değişim karşında gerçekleri kabullenmekten başka çaresi olmayan satıcıların (perakendecilerin) %87′si müşterilerin mobil alışveriş sayesinde çok daha iyi fiyatlar veya koşullar ile aradıklarını bulabildiklerini ifade ederken; %55‘i mobil alışveriş platformları sayesinde müşterilerin, ürünlerle ilgili bilgiye satış personelinden çok daha iyi bir şekilde erişebildiklerini kabul ediyor.

Fazla söze gerek yok sanırım. İletişimde, erişilebilirlikte, bilgiye ulaşmada hızla mobilleşen dünyamızda alışveriş trendlerinin de mobile kaymasına şaşırmamak gerekir.

İster internete sadece işi düştüğünde giren insanlardan olun ister internetsiz yaşayamayan, cep telefonundan laptop bilgisayarına televizyonundan buzdolabına kadar her yerde internet erişimi olan insanlardan, mutlaka en az bir kere e-mail bizdeki adıyla e-posta (elektronik posta) göndermiş ya da almışsınızdır. Ya kendi kelimelerinizle yazarak karşınızdakine kendinizden birşeyler anlatmış ya da resim, video, müzik, slaytgösterisi ve benzeri bir şeyler paylaşmışsınızdır. Özellikle, internet üzerinden alışveriş yapıyorsanız, “siparişiniz kargoya teslim edilmiştir” bilgisinin olduğu e-posta’ları heyecanla beklemişsinizdir.

Gelişen ve evrimleşen teknoloji ile birlikte zamanında nasıl “mektup” popülerliğini “e-posta” mesajlarına bıraktıysa şimdilerde de “e-posta” popülerliğini iyiden iyiye facebook, twitter, friendfeed, foursquare gibi sosyal ağ platformlarındaki “anlık mesajlaşma” teknolojileri karşısında yitirmektedir. Bu doğal bir süreçtir ve insan ihtiyaçlarının paralelinde gerçekleşmeye devam edecektir. Öte yandan, elbette ki halen karşımızdakine sadece onun bilmesini istediğimiz bir konuda birşeyler söyleyeceksek “e-posta” en doğru araçtır. Kişiye, muhattabına özeldir. İş dünyasında, resmi yazışmalarda halen vazgeçilmezdir. Peki, e-posta hayatımıza ne zaman girmişdir? e-Posta’nın evrimini sürdürmesi sürecinde hangi kilometre taşları vardır? Gelin birlikte inceleyelim:

1971:
Bilgisayar mühendisi Ray Tomlinson ilk elektronik posta mesajını göndermiştir. (Maalesef, mesajın ne olduğunu hatırlamamaktadır.)

1976:
Kraliçe 2. Elizabeth elektronik posta mesajı gönderen ilk devlet büyüğü olmuştur.

1978:
Elektronik posta olarak hazırlanan ilk reklam mesajı devlet ve üniversite bilgisayarlarının bağlı bulunduğu bir networks üzerinden gönderilmiştir.

1982:
“e-mail” kelimesi ilk kez kullanılmıştır.

1982:
“: )” gülen surat ifadesi ilk kez Scott Fahlman tarafından bulunurak e-posta içerisinde kullanılmıştır.

1989:
Dönemin popüler radyocularından  Elwood Edwards, AOL sistemlerinde kullanılmak üzere: “Welcome (Hoşgeldiniz)”, “File’s done (Dosya tamamlandı)”, “Goodbye (Hoşçakalın)”, “You’ve Got Mail (Postanız var)” ikonik seslendirmelerini yapmıştır.

1997:
Elektronik postanın hızla yaygınlaşmasına kayıtsız kalmayan teknoloji devi Microsoft, o zamanın en popüler e-posta platformlarından birisi olan Hotmail’i 400 milyon dolar karşılığında satın almıştır.

1997:
Popüler e-posta yazılımı Microsoft Outlook piyasaya sürülmüştür.

1998:
Warner Bros. film yapım şirketi e-posta mesajları üzerinden başlayan bir aşkın konu edildiği “Postanız Var! (You’ve Got Mail)” isimli  filmi çekmiştir. Film 250 milyon dolar gişe hasılatı yakalamıştır.

1998:
Oxford İngilizce Sözlüğü’ne ‘istem dışı gönderilen reklam içerikli elektronik posta’ anlamına gelen “spam” kelimesi eklenmiştir.

1999:
İlk büyük dolandırıcılık e-postası Bill Gates’in kendisine e-posta gönderen herkes ile mal varlığını paylaşacağı üzerine yayınlanmış ve milyonlarca insan tarafından el değiştirmiş e-posta mesajıdır.

2003:
Ünlü çizgi film serisi “The Simpsons” ın bir bölümünde ailenin babası Homer Simpson ilk kez e-posta adresini kullandığını ifade etmiş ve adresini şu şekilde vermiştir: “chunkylover53@aol.com”

2003:
Reklam içerikli elektronik posta gönderimini belirli standart ve kurallara bağlayan Amerika’nın ilk yasal düzenlemesi “The CAN-SPAM Act” George W. Bush tarafından imzalanmış ve yürürlüğe girmiştir.

2004:
“lol” (‘çok hoş’ anlamına gelen “lovely” kelimesine karşılık gelen ifade) benzeri internette sıkça kullanılan kısaltmalar resmi olarak Oxford İngilizce Sözlüğü’ne alınmıştır.

2004:
FTC (Federal Ticaret Komisyonu) tarafından e-posta gönderim (spam) kanunları sistemleştirilmiştir.

2004:
Viyana’da düzenlenen “the MMS World Congress” organizasyonunda ilk kez multimedya e-posta mesajları tanıtılmıştır.

2005:
E-posta gönderenlerin kimliklerinin doğrulanmasını sağlayan ilk teknoloji SPF tarafından geliştirilmiştir.

2007:
Google tarafından Gmail e-posta hizmeti kullanıma açılmıştır.

2007:
Gönderilen e-posta mesajları üzerinden kimlik avı dolandırıcılığına karşı önlem olması için DKIM güvenlik protokolü devreye alınmıştır.

2008:
Amerika Birleşik Devletleri başkan adayı Barack Obama, seçim çalışmaları döneminde 13 milyon e-posta adresi toplamış ve seçim propagandası yaparken kullanmıştır.

2011:
Associated Press Stylebook tarafından “e-mail” ifadesi “email” olarak düzeltilmiştir.

Görüldüğü üzere “elektronik posta” tam 40 yıldır internet teknolojisinin önemli bir oyuncusu olarak evrimini sürdürmüştür. Sürdürmeye de devam edecektir.

(Lütfen sizler de e-posta kullanımına ait kilometre taşları biliyorsanız bizlerle paylaşın.)

80′li yılların sonlarında başlayan 90′lı yılların ortasına kadar etkinliğini hız kesmeden sürdüren bir kupon furyası vardı Türkiye’de. Yüksek tirajlı gazetelerin rakiplerine karşı üstünlük sağlamak için başlattıkları “X kupon getirene Y bedava!” kampanyalarına kayıtsız kalmak mümkün değildi o dönemde. Kupon biriktirenler önceleri ansiklopedi, atlas, kartondan model arabalar, uçaklar, futbolcu kartları kazanabiliyorken bu işe gösterilen büyük ilgi neticesinde verilen ürünlerin içerikleri ve nicelikleri de gitgide artırıldı. Hatta bir dönem televizyon, yemek takımı, çeyiz seti gibi devasa ürünlerin dağıtımına kadar vardı bu iş. Sonrasında da sektörde yaşanan ekonomik kriz ve birkaç dolandırıcılık tecrübesinden sonra yok denecek kadar az ve küçük ürünlerin dağıtıldığı bir noktaya gelindi. Günümüzde halen kupon karşılığı ücretsiz ürün dağtımının devam ettiğini de belirtmekte fayda var.

Günümüzde internet üzerinden yapılan alışverişlerin sayısının ve büyüklüğünün artması “grup alışveriş” gibi yeni iş modellerinin ortaya çıkmasına neden olmuştur.  Tek başına belirli bir hizmet için belirli bir miktar ücret ödemektense aynı hizmeti almak isteyen tanıdık / tanımadık başka kişilerle bir güçbirliği oluşturarak aynı hizmeti çok daha düşük ücretlerle alabilecek olmanın beslediği bu yeni iş modeli bir anlamda “e-kupon” kavramının hayatımıza girmesine de sebep olmuştur. “e-Kupon” aslında 90′lı yılların ünlü “kupon”unu ile temelde aynıdır. İkisi de kendisine sahip olan için belirli bir avantaj yaratmaktadır. Ayrıldıkları nokta ise “kupon” bir kişi tarafından ve genellikle birden çok daha fazla adette toplandığında bir avantaj oluşturuyorken “e-kupon” birden çok daha fazla kişi tarafından birer adet temin edildiğinde belirli bir avantaj oluşturmaktadır. Sürekli “fırsat” başlığı altında sunulan indirimli ürün ve/veya hizmetlerden faydalanmak istenildiğinde grup alışveriş sitesine “e-kupon” ücreti ödenmeli ve bu kupona ait üretilmiş özel numara hizmet verilen yerde görevlilere iletilmelidir.

Peki, günümüzün modern iş modellerinde dahi kendisine yer bulabilen; halen geçerliliğini korumayı başaran; insanların rağbet ettiği, kullanmaktan vazgeçmediği bu “kupon” denilen icadın bundan tam 124 yıl önce kullanılmaya başlandığını biliyor muydunuz?

Gelin Time.com‘un hazırladığı “Kuponların Tarihçesi” isimli araştırmaya birlikte bir göz atalım:

1887
Coca-Cola firması  tüzel kişiliğe kavuştuğunda, firma ortaklarından Asa Candler isimli Atlanta kökenli işadamı el yazması “bedava Coca-Cola” kuponları yapmıştı. “Kupon kullanımı” anlamındaki bu ilk adım sonrasında yaklaşık 20 yıl boyunca Amerika’da her 9 kişiden 1 tanesi bu kuponlar sayesinde bedava Coca-Cola içmişti.

1890′lar
Coca-Cola firmasının dağıttığı kuponların yarattığı ilgi ve başarı tüm Amerika’da yankı bulmaya başlamıştı. Benzer kullanımların sayısı çığ gibi büyüdü.

1901
Amerikan kahvaltı tahıl ve gıda üreticisi  C.W. Post, “üzümlü fındıklı tahıl” isimli ürününün geniş kitlelere ulaşmasını sağlamak üzere “1 sent” ederindeki kuponları ürün ile birlikte dağıtmaya karar vermişti. Kupon stratejisi tuttu ancak ürün tutmadı.

1930′lar
2. Dünya Savaşı’nın dünya üzerinde yarattığı büyük ekonomik krizden dolayı insanlar “süt” ve “yumurta”  gibi temel besin ürünlerine sahip olmayı bile lüks olarak kabul ediyorlardı. Bu nedenle “kupon” mantığı insanlara cazip geldi ve kullanım oranı hızlı bir gelişim gösterdi.

1940′lar
Bu yıllarda savaşlarda çarpışan erkeklerin arkalarında onlara destek vermek misyonuyla dimdik durmaya çalışan kadınlar  bir yandan toprak ekmekle bir yandan fabrikalarda üretimler yapmakla uğraşırken ekonomik tasarruf aracı gibi gözüken “kupon”lar yaygın bir şekilde kullanılmaya devam ediyordu.

1950′ler
Kupon kullanım alışkanlığının en çok etkilediği yerlerin başında Sovyetler Birliği geliyordu. Bu yıllarda 10 sentlik indirim kuponlarına kavuşmak için bile saatlerce kuyruklarda bekleyen ‘yoldaşlar’ aynı kuponları kullanmak için bir o kadar süre daha kuyruklarda bekliyorlardı. O dönemlerde en popüler kupon “20 sentlik Ushanka şapkası indirim” kuponlarıydı.

1960′lar
‘Çekirdek Aile’ kavramının güçlendiği bu yıllarda özellikle Pazar sabahları ailece oturup “kupon kesme” işi yapmak çok popüler bir alışkanlık halini almıştı. Öyle ki savaş protestoları veya beysbol oyunundan bile daha öncelikli bir işti bu. Yine bu dönemde başka bir trend olarak “kupon hediye etme” de popüler bir alışkanlığa dönüşmüştü.

1980′ler
Bu yıllarda “kupon” artık süreli yayınların ve gazetelerin resmi bir parçası gibi olmuştu. Neredeyse bir gazetenin 3′te 2′sini kuponlar oluşturmaktaydı.

1990′lar
Kuponlar ilk kez dijitalleşmişti. Özellikle perakendeciler bir reklam aracı gibi gördükleri kuponları “online” olarak kullanmaya başladılar. Tüketiciler bu işe hemen alıştı; çünkü online kuponlar yazıcıdan istenildiği sayıda çıktı olarak alınabiliyor ve istenildiği kadar kullanılabiliyordu. Aynı yıllarda, insanların değişen beslenme alışkanlıkları ve artan obezite sayısı fast-food restoranlarını kendi indirim kuponları setlerini çıkarma konusunda tetikledi. Böylece ekstra seçenekler oluşturarak satış adetlerini artırmayı hedeflediler. (Başarılı da oldular!)

2010
“iKupon” evrimleşmesi yaşandı. Kuponlar mobil telefonlara taşındı. Özellikle iPhone gibi popüler mobil cihazlara yüklenmek üzere hazırlanan “kupon üretme yazılımları” sayesinde bir çok işletme müşterilerine kendilerine özel kuponlara sahip olma şansı verdi.

2030′lar
Yaygın kullanıma sahip her hizmette, her üründe, her uygulamada olduğu gibi “kupon” uygulamalarında da sahtekarlık girişimleriyle karşılaşmak olasıdır. Özellikle önemli avantajlar sağlayan kuponlar için gerçekleştirilmiş sahtekarlık girişimleri yüzünden sektör temsilcileri çözüme yönelik araştırmalara yönelmişlerdir. Bu araştırmaların sonucunda 2030′lu yıllarda insanların en büyük ayırtedici özelliği olan DNA koduna özel hazırlanmış kuponlar oluşturulduğunu görürsek çok şaşırmamalıyız!

Sonuç olarak, görülüyor ki temel insan ihtiyaçlarını gözeterek “yalın ama yararlı” olacak şekilde tasarlanan modeller yıllar geçse, insanlar ve hayat tarzları değişse de bir şekilde kendilerine kullanım alanı bulabilmektedir. Daha dün günlerce biriktirilen kuponların karşılığında alınanlarla eve eli dolu gelen anne babalarımızın bizlere yaşattığı heyecanda da; bugün cep telefonlarımızdan bir kaç dakikada kolaylıkla edindiğimiz fırsat indirim kuponlarını kullanarak aldığımız hizmet veya ürünlerin bize yaşattığı heyecanda da aynı temel duyguyu yaşıyoruz aslında: “indirim sevgisi” İşte böyle zamanlarda “iyi ki kupon icat edilmiş!” diyesi geliyor insanın…

Siz ne dersiniz?

Günümüzde sayıları binlerle ifade edilecek kadar çok sayıda e-ticaret sitesi bulunmakta. Bu sitelerin bazıları son kullanıcılara hizmet verirken bazıları da şirketlere yani kurumsal müşterilere yönelik hizmetler sunuyor. Son zamanlarda büyük perakende firmalarının da e-ticaret sektörüne olan ilgisinin artması ve girişimlerde bulunmaları sektörün büyümesi yönünde pozitif bir etki sağlamış gibi gözüküyor. Şimdilik cirosal anlamda dişe dokunur bir artış gözlenmese de en azından içerik zenginliği ve çeşitlilik anlamında büyük bir potansiyel söz konusu.

Bu gelişmelerin paralelinde büyüyen e-ticaret sektörüne karşı devletimiz de tepkisiz sayılmaz. Şimdilik özellikle “e-ticaret” başlığı altında yurtiçindeki faaliyetleri destekleyen bir devlet girişimi olmasa da ürünlerin yurt dışına elektronik ortamda pazarlanabilmesi amacıyla bir takım e-ticaret sitelerine üyelik giderlerinin limitler dahilinde karşılanması ile ilgili bir devlet yardımı söz konusu.

Buna göre, 2006/6 sayılı Pazar Araştırması ve Pazarlama Desteğine İlişkin Tebliğ’de yer alan Elektronik Ticaret (e-Ticaret) Sitelerine Üyelik Giderlerinin Desteklenmesi konusunda Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın karar mercii olması kaydıyla İGEME (İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi) isimli kurum, uygulamacı kuruluş olarak görevlendirilmiş. Yani, başvuru şartlarını sağladığınıza inanıyorsanız hemen bu kuruluşa başvurarak belirtilen devlet yardımından yararlanabilirsiniz.

Peki, bu yardımdan kimler faydalanabilir?

Tebliğ’de geçen tarife göre “Türkiye’de sınai ve/veya ticari faaliyette bulunan şirketler” bu yardımdan faydalanabilecektir.

Ne kadarlık bir yardım söz konusu?

Müsteşarlıkça uygun görülen ve nihai tüketiciye yönelik olmayan e-ticaret sitelerine üyelik giderleri, şirketler için % 70 oranında ve yıllık en fazla 10.000 ABD Dolarına kadar desteklenir. Firmalar en fazla 5 e-ticaret sitesi için ve e-ticaret sitesi başına en fazla 3 yıl süresince yararlanabilir.

Hangi e-ticaret sitelerine üyelik bu kapsam dahilinde?

www.alibaba.com

www.europeansourcing.com

www.psi-network.de

www.archiexpo.com

www.fibre2fashion.com

www.recycle.net

www.army-technology.com

www.fordaq.com

www.steelorbis.com

www.baba2baba.com

www.globalsources.com

www.stonecontact.com

www.bncnetwork.net

www.icomtrader.com

www.tecdoc.de

www.chemorbis.com

www.infomine.com

www.techpilot.net

www.directindustry.com

www.kompass.com

www.tradeatlas.com

www.dothealth.com

www.lubricants1.com

www.tradeboss.com

www.ec21.com

www.mesteel.com

www.tradekey.com

www.environmental-expert.com

www.mfg.com

www.turkishexporter.net

www.europages.com

www.nauticexpo.com

www.webpackaging.com

Konu hakkında daha ayrıntılı bilgi almak ve başvuru yapmak için IGEME web sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Bence cevabı: Hayır, asla! Bu “hayır”ın elbette “çünkü”sü de var.

Çünkü; biz yeni gelen teknolojiyi ve nimetlerini hızlıca tükettikçe, onu üretenler daha iyisini daha kapsamlısını, daha pratiğini yapmak zorunda kalıyor. 50′li yaşlarından sonra bilgisayar ile tanışan anne-babalarımız dün bir web tarayıcısı açıp otomatik gelmesi üzerine ayarlanmış Google‘ın arama kutusuna bir şey yazarak internette dolaşıldığını; hatta internetin bundan ibaret olduğunu düşünürken bugün bankaların Online İnternet Şubesi’ne giriş yaparken kullandığı cep telefonunun java uygulamaları menüsünden bankanın cepmatik uygulamasını açarak şifre üretmeyi başarıyor ve ürettiği şifreyi girerek kredi kartlarının hesap ekstresini e-posta adresine gönderebiliyor. Ve üstelik bu gelişim sadece 1-2 sene içerisinde ekstra gayret göstermeden olabiliyor.

Diğer yandan, daha dün internet çoğu kişinin sadece “sorularına cevap arama” ihtiyacını karşılarken bugün çevresindeki her şey ile etkileşim içine girebildiği bir platforma dönüşüyor. Gelenekselleşeceği öngörülen teknolojiler bile bugün yerlerini evrimleşmiş yeni teknolojilere terk etme arifesindeler. İnternet portallarında gezinen, günün fıkrasını okuyup mp3 download eden, falını okuyup e-postalarına bakan kişilerin şimdilerde linkedin ile iş çevrelerini zenginleştirmeye çalıştığını; twitter ile seslerini kendilerini takip edenlere duyurmaya gayret ettiklerini – anlık duygu ve düşüncelerini paylaşma eğilimi gösterdiklerini; foursquare sayesinde arkadaşları ile bir yerlerde karşılaşma ihtimallerini artırmaya hatta insanlarla belirli noktalarda buluşmaya çabaladıklarını izliyoruz. Yahoo, Hotmail, Gmail gibi elektronik posta hizmeti sağlayıcılarının Facebook’un e-posta hizmeti vermeye başlayacağını açıklamasıyla nasıl B planları yapmaya başladığını; iPhone‘un dokunmatik ekran fikrinin kazandığı inanılmaz popülarite sayesinde nasıl kopyalanarak neredeyse hemen her marka tarafından kullanılmaya çalışıldığını görebiliyoruz.

Aslında bütün bu değişimler, temelde teknolojiyi kullanan / onun nimetlerini tüketen biz insanların kazandırdığı ivme sayesinde bugün bu noktalara ulaşmıştır diyebiliriz.

Daha dün sadece içerik görüntülemek için kullandığımız internet şimdilerde elektronik yardımcımız gibi bir role büründü. Eskiden sahnelenen bir tiyatro oyununun, bir sinema filminin ya da bir konserin sadece “nerede?” ve “saat kaçta?” olacağının bilgisine ulaşmak için kullandığımız internet ile bugün oturacağımız koltuğun numarasına kadar karar vererek o etkinliğin biletini kredi kartımıza üstelik taksit bile yaptırarak sahip olabiliyoruz. Telefon ile lisanını hiç anlamadığımız, telefonda konuşmasını bilmeyen tiplere laf anlatmaya gayret ederek popüler mekanlara rezervasyon yaptırmaya çalıştığımız günler yerini online rezervasyon sistemleri sayesinde kimseyle konuşmaya çalışmadan, hızlı ve güvenilir bir biçimde rezervasyonumuzu gerçekleştirebildiğimiz teknoloji dolu günlere bıraktı.

Bütün bu gelişmelere nihayet devletimiz de tepkisiz kalmayarak “Devletin kısa yolu” mottosuyla www.turkiye.gov.tr adresinde devlet kurumlarında gerçekleştirilen işlemleri elektronik ortama taşımayı başardı. Henüz tam kapasite hizmete geçilmemiş olsa da altyapısı hazırlanmış olan ve şu anda “Doğum, Eğitim, Askere Alma ve Seferberlik, İş ve Kariyer, Sosyal Güvenlik, Aile, Birey ve Toplum, Sağlık” gibi başlıklar altında gruplandırılmış hizmetlerden sıraya girmeden, saatler harcamadan faydalanabiliyorsunuz. PTT şubelerinden bir defaya mahsus 1 TL vererek alacağınız e-Devlet Şifresi veya Turkcell / Avea hatlı telefonlarınıza tanımlatacağınız mobil imza ile siz de hemen e-Devlet’in kapısından giriş yapabilirsiniz.

]]> http://www.webdolusu.com/2011/01/04/e-devlet-kapisina-kadar-gelebilenlerden-misiniz/feed/ 0 http://www.webdolusu.com/2010/09/10/e-ticarette-basari-arayanlara-10-ipucu/ http://www.webdolusu.com/2010/09/10/e-ticarette-basari-arayanlara-10-ipucu/#comments Fri, 10 Sep 2010 20:03:35 +0000 Reha Şendil http://www.webdolusu.com/?p=127 E-Ticaret bir domain adının satılmasından müzik indirmeye; sanal kitap (e-book) içeriğinden faydalandırmadan tutun da elbise, DVD gibi fiziksel ürünlerin satılmasına kadar çok geniş bir alana hitap etmektedir. Bu ürün gruplarından herhangi birisi sipariş edildiğinde müşterinin kapısına kadar ulaştırılır. İşin doğasında “sipariş” ve “teslimat” vardır ve en genel anlamda bu süreç e-ticaret firması ile son kullanıcı (B2C) ya da kurumsal müşteri (B2B) arasında gerçekleşebilmektedir.
Gerekli şartları sağlayabilen herkes e-ticaret işi yapabilir. Peki, gerekli şartları sağlayabilmek başarılı olabilmek için yeterli midir acaba?

Bu sorunun cevabını arayanlara 10 ipucunu paylaşmak isterim:

1. Şimdi harekete geçin!

Teknoloji ve internetin bu kadar hızlı geliştiği ve değiştiği bir dönemde özellikle “online” bir aktivite için zaman kaybetmeden aksiyon almak çok önemli bir konudur. Genellikle bu konuda firmaların yaptığı en büyük hata aksiyon almadan yapılan planlamalar, analizler ve fikir üretimleri ile zamanı gereksiz yere boşa harcamaktır. Ne kadar plan program yaparsanız yapın bir yerinden başlamadığınız sürece hep bir adım geriden takip eden bir yapıdan kurtulamazsınız. “You don’t have to get it right, you just have to get it going. (İşleri yoluna koymak zorunda değilsiniz; yalnızca devamlılığını sağlamalısınız.)” özdeyişi de bu durumu açıklamada kullanılabilecek güzel bir ifadedir. Unutmayın ki e-ticaret’e başlamak için “mükemmel” bir zaman asla gelmeyecektir; biran önce ilk adımı atmak gerekir.

2. Planlayın; Öngörünüzü Yapın; Rakamları Takip Edin!

E-Ticaret işine başlarken genellikle herkesin hataya düştüğü bu noktada siz akıllıca ve dürüstçe yaklaşın olaya ve pahalı bir başarısızlık tecrübesi yaşamaktan kurtulun. İlk olarak şu soruların cevabını kendinize dürüstçe verin:

• Satmayı düşündüğünüz ürün veya hizmetinize online bir talep var mı?
• Sizin ürün veya hizmetinizi halihazırda online satışı yapılmakta mı? Eğer cevabınız evet ise bu ürün veya hizmete ait işlem hacmi ne kadar?
• Rakiplerinizin fiyatları nasıl? Sizin maliyetinizin altına fiyatlarla onların müşterilere satış yapma riski var mı?
• Sizin e-ticaret siteniz tüm hesaplamalar sonunda halen kazançlı bir iş mi vaadediyor?

Bu soruların cevabını ararken bir yandan da “aksiyon planınız” şekillenecektir. Piyasa şartları ve potansiyel müşteri talebini de hesaba katmaya çalışarak gelecek ile ilgili öngörülerinizi de saptamak; hatta elinizdeki rakamları ve öngörülerinizi bir excel dosyasında yazarak süreç boyunca elinizdeki rakamlar ile gerçekleşen rakamları sürekli kontrol etmek başarılı olmaya giden yolda atılacak önemli bir adım olacaktır.

3. Odaklanın! Odaklanın! Odaklanın!

Aksiyon planınızı oluşturduktan sonra ürün veya hizmetin içeriğine, ürün satacaksanız çeşit ve sayısına karar verin. Web sitenizde mümkün olduğunca detaya inen ve zengin bir içerik oluşturun. Sonrasında planladığınız yolda ilerlemeye bakın. Piyasanın dalgalanmaları karşısında küçük ve kısa süreli kazançlar elde etmek için fokusunuzu bozmamaya özen gösterin. Planınıza sadık kalmazsanız “planda başarısızlık” riski “başarısızlık planı” haline dönüşür ve kendi kendinizi sabote edersiniz.

4. Doğru E-Ticaret Yazılımını Edinin!

Aslında, en ideal olan şey yılların getirdiği tecrübe ve müşteri deneyimleri ile yoğrularak geliştirilmiş profesyonel bir e-ticaret yazılımı edinmektir. Bunu sağlayan birçok deneyimli e-ticaret yazılım firması arasından sizin kültürünüze en çok uyan, sizi anlayan ve sizinle paralel bir vizyona sahip olanı bulmak ve anlaşma yapmak doğru bir tercih olacaktır. Bu sayede hızlı açılan, sorunsuz çalışan, esnek yapısı sayesinde değişen ihtiyaçlarınıza cevap verebilecek, Google gibi arama motorları tarafından başarılı şekilde indekslenebilen, kullanılabilirlik ve stabilite testleri profesyonellerce sürekli yapılan birçok fonksiyona sahip “doğru” bir e-ticaret sitesine kavuşabilirsiniz. Öte yandan bu özellikleri sağlayabilecek yetkinlikte profesyonellerden oluşan bir yazılım ekibini inhouse olarak istihdam etmek seçeneği de her zaman geçerli bir alternatiftir. Sonuçta, önemli olan kaliteli bir yazılıma sahip olmaktır.

5. İşin Anahtarını Edinin: Tasarım!

Unutulmamalıdır ki güzellik görecelidir. Sizin güzel bulduğunuzu başkaları çirkin bulabilir. Eğer Steve Jobs kadar mükemmeliyetçi değilseniz; yüzlerce alternatif görerek çalışma şansınız da yoksa risk almamalı ve genel geçerliliği olan tasarım gerçeklerine sıkı sıkıya bağlı kalarak doğru tasarımı e-ticaret sitenize yansıtmalısınız. Yine unutulmamalıdır ki sitenize ilk kez gelen ziyaretçileri cezbedebilmeniz için yalnızca 5-7 saniye arasında kısıtlı bir vaktiniz olacaktır. Bu süre zarfında ziyaretçinizin beğenisini ve ilgisini çekemezseniz sitenizi terkedecektir. Başarılı bir tasarım için özellikle, “3F Strategy” olarak bilinen Fast (Hızlı), Functional (Kullanışlı) ve Familiar (Aşina) tasarım hazırlama stratejisi örnek alınabilecek önemli bir model olabilir.

6. Yüksek Kullanılabilirlik + Dönüşüm Oranı = Daha Çok Satış!

Yapılan bir araştırma göstermektedir ki ortalama e-ticaret sitelerinde her 100 ziyaretçiden 1′den daha azı müşteriye dönüşmektedir. O halde sitenizi ziyaret edenlerin işini kolaylaştırmak; alışverişi sıkıntısız ve ekstra işlemler yapmaksızın tamamlayabilmelerini sağlayacak bir akış planlamak işin doğrusu olacaktır. Karmaşık menü yapısı, düzensiz ve gruplandırılmamış ürünler, uzun ve sıkıcı kayıt formları, hangi sayfadan gelindiğinin hangi sayfaya gidileceğinin anlaşılmadığı kötü navigasyon yapısı müşterilerinizi kaçırmak, alışveriş yapmamalarını sağlamak için yeter de artar bile! Bu hatalardan uzak durarak kullanışlı, anlaşılır bir site kurgulamalısınız. Müşterileriniz ürünleri kolayca bulabilmeli, alışverişe nereden başlayacağını ve ne şekilde tamamlayarak sitenizden ayrılabileceğini çok net şekilde anlıyor olabilmelidir. Böylece sitenizdeki dönüşüm oranı ortalama değerlerin üzerine çıkacaktır ve bu da daha çok gelir elde etmenizi sağlayacaktır.

7. Yoğun ve Parçalanmış İçerikten Uzak Durun!

Bilgi kirliliği yaratacak kadar çok veriyi, özensiz ve daha da vahimi düzensiz bir şekilde sitenize koyarsanız müşterilerinizi kaçırırsınız. Web sitenizde “aşırı derecede çok bilgi olması” sanıldığının aksine antipatik bir görünüm oluşturacaktır. Zira, müşterileriniz kendilerini başlangıç noktasından alıp alışveriş sürecinin son adımına kadar yönlendirebilecek, kararsızlığa veya şüpheye düştüklerinde seçeneklerinin neler olduğunu, bu seçeneklerin tek tek ne gibi sonuçlar getireceğini bulabilecekleri yeterli ve anlaşılır bilgilendirmelerin olduğu bir siteyi her zaman tercih edeceklerdir.

8. Google İle Barışık Olun ve Doğru Arama Kelimeleri Seçin!

Günümüzde web siteleri için en önemli ziyaret trafiği artırıcılardan birisi de “arama motoru pazarlaması”dır. Bu pastadan pay elde edebilmek için bir bütçe ayırmalı ve işinizi en güzel şekilde ifade edecek anahtar kelimeleri (keywords) belirlemelisiniz. Böylece sizin sunduğunuz hizmet veya ürünler ile ilgili internette arama yapan insanlar sizin müşterileriniz olabilecektir. Öte yandan, doğal arama sonuçlarında da sitenizin yeralabilmesi için doğru bir altyapı çalışması hem yazılımsal hem tasarımsal olarak yapılmalıdır. Böylece arama motorları ile barışık altyapınız size hiçbir ücret ödemeden potansiyel müşteriler getirecektir.

9. Yapışkan Web Sayfaları Hazırlayın!

Sitenizde alışveriş yapmak amacıyla gezinen müşterilerinizin vazgeçemeyeceği, okumaktan – izlemekten zevk alacakları web sayfaları tasarlamaya özen gösterin. Özellikle ürün detay sayfalarında düzgün bir yerleşime; yeterli ve zengin bir içeriğe ulaşılmasına özen gösterin. Böylece müşteriler hem görsel açıdan tatmin olacaklardır hem de ihtiyaç duyacakları bilgilere kavuşarak alışveriş kararı verme aşamasında zorluk çekmeyeceklerdir. Hatta bu tür çalışmaların doğrudan “dönüşüm oranına (conversion rate)” etki edeceğini, bunun da gelirinize pozitif şekilde yansıyacağını söyleyebiliriz.

10. Hep Ulaşılabilir ve Çalışır Durumda Olun!

Fiziksel bir mağaza sahibi için günün en işlek saatinde mağaza kapılarının kapalı olması ne demekse e-ticaret sitesi için de müşterilerin internet tarayıcılarında “ulaşılamıyor” mesajını görüntülemeleri o demektir. Bu noktada, hizmet aldığınız İnternet Servis Sağlayıcı’nın kalitesi büyük önem taşımaktadır. Yapacağınız anlaşmalarda 7 gün 24 saat açık olması beklenen e-ticaret sitenizin müşterilerinize her daim hizmet verebiliyor olmasını garanti altına almak başarılı olmanız yolunda önemli bir asettir. Öte yandan sistem geliştirmelerinin ve yeni fonksiyonların hayata geçirilmesi ihtiyacınızı gerçek sistem üzerinde karşılamaya çalışmak, yanlış giden birşeyin bir anda herşeyi tepetaklak etmesine neden olabilecektir. Bu yüzden mutlaka hazırda bir test server bulundurmalı ve sitenizin her daim tam fonksiyon çalışır durumda olmasını garanti altına almalısınız.

Bu 10 ipucunu doğru değerlendirerek başarılı e-ticaret projeleriyle büyük paralar kazanmanızı temenni ederim..

—

Avrupa’nın en büyük 5. yazılım şirketi olan Asseco Poland SA’nın iştiraki Asseco South Eastern Europe (Asseco SEE), EST ve ITD hisselerini satın aldı

Avrupa’nın en büyük 5. yazılım şirketi olan Asseco Poland SA’nın iştiraki Asseco South Eastern Europe (Asseco SEE), 30 Temmuz 2010 tarihinde imzalanan anlaşma ile EST – Elektronik Sanal Ticaret Bilişim Hizmetleri A.Ş. ve ITD – İletişim Teknoloji Danışmanlık Ticaret A.Ş. hisselerini satın almıştır. 2002 yılından bu yana ITD’de ortaklığı bulunan Türkiye İş Bankası’nın dolaylı iştiraki İş Girişim Sermayesi de ITD’de sahip olduğu paylarını Asseco Grup’a devretmiştir.

Asseco SEE, finans, bankacılık, kamu ve endüstri de dahil olmak üzere çok çeşitli sektörlere yönelik çözümler üzerine uzmanlaşmıştır. Asseco Poland, doğrudan ve iştirakleri vasıtası ile Avrupa’nın 17 ülkesinde faaliyet göstermektedir. Ocak 2010 itibarı ile Asseco Grup’un 8.500′i aşkın çalışanı bulunmaktadır.

Asseco SEE’nin bu kararı almasının temel nedeni; EST ve ITD’nin Türkiye Bilgi Teknolojileri ve İletişim (ICT) sektöründe sergilediği büyüme potansiyelidir. Asseco Grup, diğer bölge pazarlarına ulaşma hedefi çerçevesinde, Türkiye’yi bir teknoloji ve yönetim üssü olarak değerlendirme kararlılığındadır.

Asseco SEE’nin uluslararası alanda sürdürdüğü hızlı büyüme planının bir parçası olarak Türkiye’de EST ve ITD’yi seçmesi bizleri gururlandırmıştır. Yolumuza, Avrupa’nın önde gelen bilişim şirketlerinden Asseco SEE’nin gücü ile devam edecek olmamız, hizmet kalitemizin artarak ve sizlerle sürdürdüğümüz başarılı iş birliğinin güçlenerek devam etmesini sağlayacaktır.

—

Bu satışın teknoloji ve e-ticaret dünyası adına olumlu geri dönüşleri olmasını temenni ediyorum.